Tijdens de week voor Pasen kan en wil Heusden-vesting niet om de Goede of Stille week heen. Zo worden er in de Lutherse kerk oecumenische vieringen gehouden. Verder wordt de Matthäus Passion uitgevoerd. Ook zal fotograaf-kunstenaar Raoef Mamedov zich presenteren met het ‘laatste avondmaal’.

Door Hans van den Eeden

De vieringen in de Lutherse kerk in Heusden zijn een samenwerking tussen de PKN kerk van Heusden, de Parochie de Wonderbare Moeder en de Lutherse gemeente van Heusden. De viering van de Passieweek is het resultaat van de betrokkenheid van de Raad van Kerken in Heusden. Vaste activiteiten zijn onder andere het gebed voor de eenheid van de Christenen, die in januari plaatsvindt. Verder komen er drie passiestonden in de Lutherse kerk. Dit jaar worden deze op 25, 26 en 27 maart vanaf 19.30 uur gehouden. Vertegenwoordigers van de Heusdense Raad van Kerken zijn diaken Albert Soeterboek, hij vertegenwoordigt de R.K. kerk, Klazien Laansma, zij vertegenwoordigt de Lutherse gemeente en ds. Jilles de Klerk is samen met Wim Bok namens de Protestantse gemeente lid van het beraad. Tijdens de passiestonden zullen diaken Albert Soesterboek, ds. Jilles de Klerk en ds. Ingrid Veldkamp een bijdrage leveren. Enkele jaren geleden nam de gedreven diaken Albert Soeterboek het initiatief voor deze passiestonden.

Lutherse kerkje

Wie het intieme Lutherse kerkje bezoekt is verrast. Dit wordt gevoed door haar bijzondere geschiedenis. ‘Vrijheid, verbondenheid’ waren en zijn hierbij eeuwenlang sleutelwoorden. Deze Lutherse gemeente, de kleinste van Nederland, is altijd piepklein geweest. Ze is ontstaan toen Heusden in 1581 garnizoensplaats werd. Daarvoor werden Duitse en Zwitserse huursoldaten, veelal Lutheranen, aangetrokken. Voor de geestelijke verzorging werd gebruik gemaakt van een militair wachtlokaal. Dit lokaal was op de hoek Putterstraat/Lombardstraat gelegen. In 1770 werd op deze locatie de eerste officiële Lutherse kerkdienst gehouden. Daarna werd in 1774 het wachtlokaal door de Lutheranen gekocht. De militairen vertrokken, maar de geloofsgemeenschap en het kerkje zijn gebleven. Gedurende de afgelopen jaren was en is de Lutherse gemeente onder wisselende omstandigheden actief. Kenmerkend is de gezongen muzikale eredienst. Deze wordt door het Volleberg orgel ondersteund.

Vrijheid van denken

De Lutherse kerk is meer dan alleen de vieringen. Het is een gemeenschap uit de regio die wordt gevoed door de open sfeer van vrije gedachtenwisseling. Dit zonder elkaar de maat te nemen wat betreft leven, levenswijze of gedachtegang. Deze vrijheid van denken trekt een diversiteit van mensen aan. Van huis uit zijn slechts enkele leden Luthers. Het merendeel van onze kerkgangers heeft een andere religieuze achtergrond. Zowel gereformeerd, hervormd, rooms-katholiek als andere ‘wortels’. Ook niet gelovigen komen naar de diensten. De gemeente telt ongeveer dertig kernleden. De kerkdiensten worden om de veertien dagen met een wisselende predikant gehouden. Na afloop van de kerkdienst wordt er koffie in het nabij gelegen Gouverneurshuis gedronken. Het intieme kerkje biedt ruimte aan maximaal zestig kerkgangers. Op de kerktoren siert als Luthers symbool: een zwaan. Het verwijst naar de hervormingsgezinde Tsjechische priester Johannes Hus (1415). Hus was een hervormingsgezinde priester. Hij werd om zijn ideeën tot de brandstapel veroordeeld. Hij schreef vanuit zijn gevangenis: “Ze verbranden nu een gans, maar na mij zal een zwaan opstijgen”. Tijdens de nacht van 4 op 5 november 1944 is het kerkje door de Duitsers opgeblazen. Het lege voorpleintje verwijst naar de plaats waar het heeft gestaan. Nieuwbouw in 1951 volgde. In 2000 werd een kopie van het Heusdens kerkje in het Russische Jekaterinenburg op initiatief van de Zaltbommelse architect Gerrit van den Heuvel gebouwd.

Matthäus

Heusden kan en wil als aanloop op Pasen niet om de Goede Week heen. Zo zal op donderdag 28 maart en Goede Vrijdag 29 maart de Matthäus Passion in de Catharijnekerk worden uitgevoerd. Uit binnen- en buitenland reizen daartoe veel mensen af naar de vesting. Verder staat aan de vooravond van Pasen de lezing fotografische creaties van het ‘Laatste avondmaal’ van fotograaf, filmmaker en kunstenaar uit Rusland Raoef Mamedov centraal. Op zaterdagmiddag 23 maart volgt om 14.30 uur zijn presentatie ‘Het land van Belofte’ op het adres Botermarkt 19. Na de lezing krijgt dit een vervolg in het pand Great Expectations op het adres Burchtstraat 3. Mamedov’s fotografische op de bijbel geïnspireerde series zijn dan te bezichtigen. Aanmelden bij: lilja@zakirova.com