Kennis en inzicht over de Tweede Wereldoorlog blijven belangrijk. Bezoek aan locaties in de gemeente Heusden helpt daarbij. Het is waardevol dat scholieren hierbij worden betrokken.

Door Hans van den Eeden

Dit bleek maandagmorgen 23 februari bij de start van de ‘bevrijdingstour’ van groep 8 van de basisschool de Duinsprong uit Drunen. Net als in 2025 gaan scholieren van groep 8 van de Heusdense Basisscholen uit de gemeente op ‘Bevrijdingstour’. Met de Bosbessenbus maken zij een indringende tocht langs plekken in de gemeente Heusden. Het gaat om plaatsen die te maken hebben met vrijheid en bevrijding. Maandagmorgen om half negen stapten de scholieren van de Duinsprong in de Bosbessenbus. Deze tour is een samenwerking van het Veteranenplatform Heusden met de bibliotheken in Heusden. Verder met het Streekarchief Land van Heusden en Altena (SALHA), Abdij Mariënkroon, Scala en de gemeente Heusden. Tijdens deze tour ervaarden de scholieren dat deze bustocht geen schoolreisje was. Op een educatieve wijze kregen de kinderen informatie dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Kortom: vrijheid is een werkwoord. Daarvoor moesten en moeten grote offers worden gebracht. Ook in het Jeugdjournaal wordt over de onrust in de wereld royale aandacht besteed. De scholieren kregen op verschillende locaties uitleg over de achtergronden van verschillende monumenten.

Pijlmonument in Drunen. (foto: Hans van den Eeden)

Pijlmonument

Hierbij werd onder andere stilgestaan bij het Pijlmonument bij het afwateringskanaal in Drunen. Het herinnert aan de Schotse bevrijders, die op 3 november 1944 het kanaal overstaken. Jaarlijks wordt door de scholieren van basisschool De Duinsprong deze doorbraak van de Schotten herdacht. Dat de Schotten voor de vesting te laat kwamen bleek bij het bezoek aan het Streekarchief SALHA. Op het stadhuisplein herinnert een monument aan de stadhuisramp op 3 november 1944. Een medewerkster van SALHA nam de kinderen mee naar het voormalige monumentale stadhuis. In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog schuilden in de kelder veel Heusdenaren. Zij waanden zich hier veilig. Maar het liep anders. Door het opblazen van het Stadhuis door de Duitse bezetter kwamen 134 onschuldige Heusdenaren om het leven. Onder hen waren naast volwassenen ook baby’s en kinderen in de lagere school leeftijd. Jaarlijks wordt deze ramp door scholieren van de Johannes Paulusschool herdacht. Via de Bosbessenbus werd ook een bezoek gebracht aan ‘Het Plein’ in Vlijmen. Het V1 monument met een fraai gedicht van Cees Akerboom herinnert aan de Tweede Wereldoorlog. Het voormalige plein werd door de Duitsers compleet weggevaagd.

Monument 'Barmhartige Samaritaan'. (foto: Hans van den Eeden)

Nieuwkuijk

Tot de verbeelding sprak het bezoek aan de voormalige abdij Mariënkroon in Nieuwkuijk. Daar stonden de scholieren oog in oog met het monument van de Barmhartige Samaritaan. Het herinnert eraan hoe de evacuees uit Nieuwkuijk hier in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog gastvrij onderdak vonden. Het monument is een symbolisch geschenk van de dankbaarheid van de bevolking van Nieuwkuijk. Voordat het monument werd bezocht stonden de kinderen oog in oog met het beeld van de Heilige Bernardus. Het herinnert eraan dat er negen baby’s in de abdij tijdens de evacuatiedagen in de kelder van het complex zijn geboren. Een van de kelders was als ziekenkamer dus ook als kraamkamer ingericht. Al deze baby’s werden genoemd naar de Heilige Bernardus. Zij kregen de naam Bernardien of Bernard. Bijzonder aan het bezoek aan Mariënkroon was het bezoek aan een van de kelders. Daar herinnerden de stromatrassen aan het bezoek van de evacuees. Vastgesteld kan worden dat de vele evacuees niets is overkomen. Ook kregen de kinderen een foto-opdracht. Daarna konden zij veilig naar huis terugkeren.

Bijzonder aan deze Vrijheidstour is dat met de Bosbessenbus plaatsen, die herinneren aan de vrijheid, werden bezocht. Daardoor werd het voor de scholieren geen vrijblijvende tocht. De komende weken gaan leerlingen van andere basisscholen uit de gemeente Heusden op pad. Het kan ook een stimulans zijn om samen met de ouders deze monumenten opnieuw te bezoeken. Immers, ieder monument heeft een eigen verhaal. In de nabesprekingen in de klassen zal zeker aandacht aan de tour worden besteed. Ook de gemaakte foto’s kunnen daarbij helpen. Dat geldt zeker als daar de actualiteit van de onrust in de wereld bij wordt betrokken. Daarom is het leggen van verbindingen tussen het verleden en het heden belangrijk.