Doede gij mee?

Marie van de Middelhaai geeft zo’n 23 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno\. 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd. Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof. De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen. Gemeente Heusden heeft, tot grote verbijstering van Marie, 2 nieuwbouwhuizen gepland vol in het zicht vanuit de historische huiskamer(ramen), waardoor de 19de-eeuwse boerensfeer van Marie haar levend museum voorgoed verloren zal gaan. Marie beschrijft wekelijks haar dagelijkse leven in de nu nog ouderwetse groene boerderijbiotoop.Óóns Marie schrééf in de afgelópen 23 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk. Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie de tekst van het lieke: Doede gij mee?

Hoe is ’t mi jullieje schônmaok? Bekaant klaor? Ikke hier nog nie, sund zat. D’r is hier nog van al te dóén. Ik heb van de wèèk lópen spaoien in m’nen hof, daor is ’t goei weer vèùr mer ik heb wel m’n *kammenet ùìtgedaon: al de laoien ùìtgerùìmd en wir (aanders) trug ingelaoien. Opgerùìmd stàò netjes, war.

Vleei jaor is m’n kéúken*gèèserke kepot gegaon en sééns hè’k gin héèt wàòter mir ùìt m’n kraon. In de wèènterdag is dè nie zó èèrg (vèùr de Hàòrstéég: aarg) want dan hè’k aalt ’n kitteltje héèt wàòter op de kachel staon. Mers sééns d’n 1ste mèèrt hè’k ’n *úíte kachel. Ik stóók gas mer dè is tégesworeg vus te duur en om dàòrom hè’k m’n kachel úít, mer dan hè’k meepessaant gin héèt wàòter mir vèùrhanden. Om dàòrom spaor ik m’nen omwaas vórt op en du-j-ik mer éne keer op ‘nen dag afwaassen. M’nen aorecht stàò dan wel ’n halven dag vólgestaopeld mi kumkes en bördekes en zo, mer dè hè’k er vèùr óver. ’n Twinteg jaor gelejen hè’k vèùr óóns Mariken ’n lieke geschréven óver d’n opwaas. ’t Gééng ók óver de strèèk en óver oprúímen en ‘t hiette: Doede gij mee? Ik heb mi-j-óóns Irineke óver ’t afwaascoupletje ’n filmke gemàòkt. Ge kan ‘t kèèken op facebook.