Saxofoonmuziek werkt inspirerend. Dit bleek zaterdagavond tijdens het optreden van het Saxofoonkwartet Fadum in het Gouverneurshuis in Heusden. De liefde voor kamermuziek bracht de bezoekers in vervoering.

Door Hans van den Eeden

Zaterdagavond 28 februari ging Heusden in het Gouverneurshuis op de Zuid- Europese tour. Vier muzikanten uit Portugal en Spanje lieten als Saxofoonkwartet Fadum van zich horen. Deze studenten van het Tilburgse Conservatorium brachten de bezoekers snel in vervoering. Een saxofoon kortweg sax is een blaasinstrument dat voorzien is van kleppen. De saxofoon wordt niet tot de koperblazers gerekend. Bij het blazen begint het riet te trillen in het mondstuk. Daardoor ontstaat een bijzonder geluid. De saxofoon is genoemd naar de uitvinder en bouwer de Belg Adolphe Sax (1814-1894). Tijdens het optreden werd duidelijk dat de liefde voor de saxofoon en kamermuziek van het kwartet groot is. Dat gold ook voor het publiek tijdens het druk bezochte concert in de Gildezaal. Mede door het kleinschalige karakter en de intieme sfeer werd het een bijzondere avond. Het optreden werd versterkt door de variatie van de saxofoons waarop werd gespeeld. Bij de start van Premier quatuor Op. 53 van J. Singelée werd de toon van de avond gezet. Ondersteund met verschillende klankkleuren volgde een afwisselend programma.

Tijdreis

Het werd een tijdreis vanaf 1857 tot heden. Tijdens het afwisselend optreden werd met het stuk Tango virtuoso een relatie tot Spanje gelegd. De uitvoering van ‘Canto de Rua’ van Carlos Paredes (1925-2004) was bijzonder. Het werd een eerbetoon aan deze legendarische Portugese inspirerende gitarist en componist. Zijn muziek werd speciaal voor het Saxofoonkwartet Fadum gearrangeerd. Paredes heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling en de actualisering van de Fadomuziek. Gevoed door de Fado werd Paredes beïnvloed door de klassieke muziek. Daardoor werden de mogelijkheden groter. Dit kwam mede tot uiting in zijn oriëntatie van andere instrumenten, zoals de saxofoon. Daardoor ontwikkelde hij een inspirerende eigen stijl. Het werd een bijzondere ervaring vol emotie die vanuit Portugal en Spanje met veel temperament via de Bergsche Maas naar Heusden stroomde.

Weemoed

Het was ook een muzikale reis met weemoed en diepgang. Wie zijn ogen dichtkneep herinnerde zich vergane glorie en dacht aan ‘verloren en vergeten liefdes’. Bijzonder aan het concert was de tijdreis van Fado, Kurt Weill tot nieuwe composities. Het optreden van het saxofoonkwartet Fadum was dynamisch en verfijnd. Het sloeg tevens een sociaal-culturele brug tussen Nederland en het temperamentvolle Spanje en Portugal. Ondanks dat een Fadozangeres en een gitarist ontbraken werd het publiek terug naar de oorsprong gebracht. Muzikaal gaf het kwartet stem aan de gemoedstoestand van het leven. Het gaat over melancholie, nostalgie, jaloezie, vreugde en verdriet. De Fado ontstond in de negentiende eeuw in de arme wijken van Lissabon en Coimbra. Aanvankelijk werd de Fado met name in bordelen en kroegen muzikaal vertaald. Het was de verdienste van Fadum, dat ze vanuit het verleden als saxofoonkwartet deze nostalgische sfeer terug brachten. Zo vertelde iedere noot tijdens het optreden een eigen verhaal. Dat werd door het samenspel van de vier muzikanten, maar ook solo, versterkt.

Traditie

Tijdens het optreden bleek dat het Saxofoonkwartet Fadum een goed evenwicht tussen de traditie en innovatie had gevonden. Informatief was de toelichting over de verschillende types saxofoon. Dit liep uiteen van de hoge tonen van de sopraansaxofoon, de wat lagere van de alt, de lagere tonen van de tenor tot de diepe bariton tonen. Tijdens het concert werd duidelijk dat de warme variabele toonhoogtes hiervan elkaar versterkten. Verder over de inhoud van de gespeelde stukken. Juist deze educatieve toelichting was een duidelijke meerwaarde. Het is een must en aanrader om bij concerten deze toelichting niet te laten ontbreken. De organisatie van het concert was in handen van stichting Het Ravelijn in samenwerking met het Gouverneurshuis. De leden van het kwartet, Iria Garrido, Artur Lopes, Rúben Almeida en João Faustino, keken ook met genoegen terug op hun concert.

Expositie

In het Gouverneurshuis was en is tevens een gratis nieuwe expositie van de hand van José Govers-Dekkers te bewonderen. Het gaat hierbij om vrolijke figuratieve schilderijen met abstracte accenten. Ze laat zich inspireren door flora en fauna. Verder door landschappen en schilderijen die ze dichtbij en in het buitenland maakte. Ook is José geboeid door mensen. Voor haar kunnen ambacht en creativiteit niet zonder elkaar. De kunstenaar volgde en volgt diverse cursussen. De gratis expositie is vanaf nu te bewonderen.