Nu er vol gekapt wordt voert de gemeente een grote campagne om de zegeningen van het GOL (Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat) nog eens te duiden. Een publicitair kunststukje, maar men vergeet dat de mensen niet gek zijn.
De doelstellingen van het Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) zijn nobel: een betere doorstroming op de A59, minder verkeer in de kernen, wateropslag bij hoogwater en natuurontwikkeling. Toch rijst de vraag of deze doelen met de huidige uitwerking en een prijskaartje van inmiddels 220 miljoen euro daadwerkelijk worden bereikt.
Maar waar de doorstroming op de A59 mogelijk verbetert, lijkt de beloofde verkeersafname in de kernen vooral een verplaatsing van het probleem. Veel inwoners moeten straks binnen het dorp stevig omrijden om bij voorzieningen of snelweg te komen.
Ook de wateropgave roept vragen op. Compartimenteringsdijken voor wateropslag worden op locaties aangelegd die onlogisch zijn. Het waterschap heeft erkend dat deze dijken niet op de meest geschikte plekken komen te liggen. Daarnaast wordt de Bossche sloot, die juist zou moeten meanderen om water beter vast te houden, rechtgetrokken en via lange duikers geleid. Dat staat haaks op moderne water- en natuurprincipes.
Op het gebied van natuurontwikkeling wordt vooruitgang geclaimd, maar ook die is beperkt. Zo wordt de ecotunnel bij Vlijmen gepresenteerd als een verdienste van het GOL, terwijl deze volgens de bestuursovereenkomst ook zonder het project gerealiseerd zou worden. Tegelijkertijd worden ecologische verbindingszones in de Baardwijkse Overlaat en de Biessertpolder doorsneden door nieuwe wegen.
Voor het Gol sneuvelen door heel Heusden vooral veel volwassen bomen. Het GOL geeft voor het eerst toe dat er veel meer wordt gekapt dan eerder aangegeven. Naast 758 vergunning plichtige bomen worden ook nog 3.000-5.000 volwassen bomen in bosschages gekapt. Conform de natuurdoelstelling van het GOL bomen zouden die bomen ruimhartig gecompenseerd moeten worden. Maar dat gebeurt niet.
Het Gol goochelt daarvoor met de definitie van een boom. De 758 grote vergunning plichtige bomen van 60 jaar of ouder met een stamomtrek van 150 cm worden gecompenseerd met 764 nieuwe bomen. Helaas wel maar van zes jaar oud. Pas over 50 jaar zijn ze dus even groot als de bomen die nu gekapt worden.
Een nog grotere truc: de 3.000-5.000 bomen in bosschages (vaak 50 jaar oud en 20-25 meter hoog) tellen volgens het GOL niet mee want 'deze worden volgens de wet niet als bomen aangemerkt'. Grappig, als het niet zo triest zou zijn: het Gol definieert dus de nieuwe boompjes van zes jaar die zij zelf plant wèl als boom, maar de 50 jaar oude bomen die 25 meter hoog zijn niet als boom…!
Met andere bomen loopt het nog slechter af: zij zijn helemaal niet vergunning plichtig en worden gekapt zonder compensatie. Maar ja, dan hadden ze volgens het GOL maar een boom moeten zijn.
Het groencompensatieplan GOL is niet getoetst. Het plan is opgesteld door de aannemer en goedgekeurd door het GOL overheden zelf, zonder formeel besluit en zonder inspraak van raadsleden, inwoners of belangengroepen. Dat staat op gespannen voet met principes van goede ruimtelijke ordening en een goed democratisch proces. Niet verrassend voldoet de compensatie volgens belangengroepen niet aan lokale verordeningen en beleidsplannen. Wordt dus vervolgd.
Job van Dooren, Het Vlijmens Lint