Marie van de Middelhaai geeft zo’n 23 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno\. 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd. Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof. De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen. Gemeente Heusden heeft, tot grote verbijstering van Marie, 2 nieuwbouwhuizen gepland vol in het zicht vanuit de historische huiskamer(ramen), waardoor de 19de-eeuwse boerensfeer van Marie haar levend museum voorgoed verloren zal gaan. Marie beschrijft wekelijks haar dagelijkse leven in de nu nog ouderwetse groene boerderijbiotoop. Óóns Marie schrééf in de afgelópen 23 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk. Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie de tekst van het lieke: Wèènter.
Ammaol ’n zaoleg nuuwjaor, war! 2026 al wir. Wè zal ’t nei jaor óóns ammaol bringen? Wè zal ’t mèèn bringen? Nei húís hierneffen vèùr 2 miljonairs of behoud van m’n lèèvendeg bóéderijmuseumke vèùr alleman, ok vèùr de die zonder centen? ’t Blèft spannend hier.
Nuuwjaor, nuuwjaor, wè is jouw plan?
Zon of régen? Veur of tégen?
Dè is wè d’r kan, mi-j-‘n
bim bam bim bam bim bam
bim bam bom bim bam bom
Gelukkeg dè-j-’t gesnîwd hè. Dè’s goeie trôst. Ik haauw gruwelek véúl van snîw. Ik lóòp dikzat d’irste wèèrk (vèùr de Hàòrstéég: wark) op ‘ne snîwdag op m’n blóòte póòten dèùr de snîw, daor kredde nàòderaand aalt hil lekker wèèrm (vèùr de Hàòrstéég: waarm) vóéten van. D’rnao trek ik aalt 2 pàòr èègesgebraaide wollen sokken aon. Omdè-t-er aalt ’n dikke laog snîw onder m’n houteren klompen blèft plekken, doe’k mi snîw van die medèèrn gummilèèrskes (vèùr de Hàòrstéég: gummilaarskes) aon. Daormee zè’k m’ne moeshof ingetógen waor ik vorse *wèènterpostelèèn ùit de snîw ùìtgegraoven heb vèùr *petàòzie. Mer hoe meer petàòzie ik èèt, hoe brejer ik gruui en hoe korter m’nen borstrok wordt! Ik heb van *èèremoei (vèùr de Hàòrstéég: aaremoei) ’n tijke trug ‘ne neie gebraaid, op pennen 2, himmel tot op m’n kont. Nou hè’k gelukkeg ginne kaauwe onderrug mir.
Om dàòrom hè’k vandaog mer ‘es al m’n kleei op de snîw gelééd en ùìtgeklopt mi de matteklopper, dan zè’k de gróòte schônmaok veur, die d’r strakke wir zit àòn te kómen. Ge kan ’t *avaast mer klaor hebben, war.
En dan hè’k, omdè-j-ik m’n èègen nog aalt ’n jong vèùlen vuul, ’n schôn snîwboerke en sniwboerinneke gemàòkt. Hij mi pet en daas, zij mi ‘ne rooie zaddoek op d’re kop. Schôn, war? Ja, làòt óóns Marie mer schúíven!
M'ne wollen borstrok
Wèènter
Wèènter, wèènter, wèènter in’t laand
De bóòm die zen kaol, snîw op ’t zaand
Ge hàòlt ‘ewen borstrok wir ùìt ‘ew kaast
Ge hôpt dè-t-ie di jaor nog altij paast
Wèènter, wèènter, wèènter in’t laand
De bóòm die zen kaol, snîw op ’t zaand
Ge doet ‘ewe baoie rok lekker wir aon
Muts op ‘ew óren, ‘ewe nèùzek omgeslaon
Wèènter, wèènter, wèènter in’t laand
De bóòm die zen kaol, snîw op ’t zaand
Ge vat er ’n kumke wèèrme sjeclao
Want koek en zópie is dan lekker, ja, ja
Wèènter, wèènter, wèènter in’t laand
Woorden ùìt m’n woordeboek:
wèènterpostelèèn = winterpostelein
petàòzie = stamppot
van èèremoei = uit nood
avaast = alvast
Houdoe, war. Marie
Reageren? Nassau Dwarsstraat 5, 5251 KJ Vlijmen, 073-5118524,
www.marievandemiddelhaai.nl