Marie van de Middelhaai geeft zo’n 23 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd. Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof. De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen. Gemeente Heusden heeft, tot grote verbijstering van Marie, 2 nieuwbouwhuizen gepland vol in het zicht vanuit de historische huiskamer(ramen), waardoor de 19de-eeuwse boerensfeer van Marie haar levend museum voorgoed verloren zal gaan. Marie beschrijft wekelijks haar dagelijkse leven in de nu nog ouderwetse groene boerderijbiotoop. Óóns Marie schrééf in de afgelópen 23 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk. Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie de tekst van het lieke: De daog van weleer.
Bekaant aauwejaor. Wè gàò de tèèd toch rap. Zó rap bekaant, dè ge, eer ge d’r èèrg (vèùr de Hàòrstéég: aarg) in het, al oud en versléten zet. Dè wil zeggen: d’n búítekaant dan, want van binnen vúúl ik me nog aalt ’n jong vèùlen, îrlek waor. ’t Lèèket nog wel pas giesteren dè-j-ik vèùr d’n irste keer dèùr óóns móéder nàòr de kléúterschóól wier gebrocht, waor ik alles bè mekare jaankte omdè-j-ik véúl liever mi-j-óóns móéder trug nàòr húís toe gééng. Mer dè móóg nie. Traonen mi túíten, war. De juffrouw naam mèèn mee nàòr de wc en déén daor m’n néús aaf mi wc-pepier. Ik wies nie wè-j-ik zaag. Thúís hamme aauw kraanten in d’n hoek liggen, waor ge ’n stuk af kont scheuren, vèùr ge wit wel. Ik ha nog nóòt gin wc-pepier gezíén. En ók nog nóòt nie van die klèèn wc-kes. Ik wies nie wè-j-ik zaag. Wij han thúís ’n hil aander sórt wc mi nog ‘nen emmer wàòter d’r neffen om dèùr te spuulen. Man, man, ik wies nie wè-j-ik meemàòkte. Ik vergaat er van wijer te jaanken. Dè’s nou bekaant 60 jaoren gelejen, mer ik wéét ’t nog ès d’n dag van giesteren. En làòt over diejen dag van giesteren nou ’t lieke van déés wèèk gaon. ’t Is mèèn vrije vertaoling van ’t Schotse lieke: Auld Lang Syne, dè betéket: De daog van weleer. Ammel ’n goei ùìtèènde, war!
De daog van weleer
Herdéénk al ‘ew herinneringen vèùr ge ze vergéét
van al wè ge het meegemàòkt in de daog van weleer
De daog van weleer, ik zeg, de daog van weleer
Làòt óóns ’n glàòske dréénken op de daog van weleer
Gij het ‘ew èègen glàòske en ik zet ’t mèèn hier neer
Làòt óóns d’r éène vatten op de daog van weleer
De daog van weleer, ik zeg, de daog van weleer
Làòt óóns ’n glàòske dréénken op de daog van weleer
Ik líép mi heur op d’n dèèk nàòr de méúlen op en neer
M’n vóéten gééngen sééns hil wèèd, sééns de daog van weleer
De daog van weleer, ik zeg, de daog van weleer
Làòt óóns ’n glàòske dréénken op de daog van weleer
Hier m’n haand, ik rèèk ‘em jou, leg jouw haand er mer in neer
Làòt óóns ’n glàòske dréénken, op de daog van weleer
De daog van weleer, ik zeg, de daog van weleer
Làòt óóns ’n glàòske dréénken op de daog van weleer
Houdoe, war. Marie
Reageren? Nassau Dwarsstraat 5, 5251 KJ Vlijmen, 073-5118524,
www.marievandemiddelhaai.nl