Na 46 jaar lesgeven stopt Mien de Vaan-Jonkers (80) met haar modevakschool in Vlijmen. Generaties leerlingen uit de regio leerden bij haar patroontekenen, ontwerpen en kleding maken. Op dinsdag 30 juni geeft zij haar allerlaatste les.

Door Henk Poelakker

Coupeuse

Het begon toen haar kinderen naar school gingen. “Ik wilde zelf ook iets gaan doen”, vertelt Mien. “Ik wilde niet alleen voor de kinderen en het huishouden zorgen, maar mezelf blijven ontwikkelen.” Ze rondde haar opleiding af en werd lerares coupeuse, het begin van bijna een halve eeuw lesgeven. Vanzelfsprekend was dat in die tijd niet. Veel vrouwen werkten toen nog niet buitenshuis maar Mien volgde haar eigen weg. De eerste lessen gaf ze vanuit een slaapkamer; later kwam er een aparte lesruimte. Toen ze in 2002 naar de Pastoriestraat in Vlijmen verhuisde, werd de bovenverdieping ingericht als leslokaal. Daar geeft ze tot op vandaag les.”

Meer dan een hobby

Het lesgeven begon bij de basis: omgaan met de naaimachine en het maken van eenvoudige kledingstukken. Daarna volgden moeilijkere technieken en uiteindelijk het zelf ontwerpen en maken van kleding. Voor sommigen bleef het een hobby anderen gingen verder. Mien leidde meer dan dertig leerlingen op tot lerares coupeuse. Hoeveel leerlingen ze in totaal heeft gehad, weet ze niet precies. “Ruim meer dan duizend”, schat ze. In haar drukste jaren kwamen er tachtig tot negentig leerlingen per week. Sommigen bleven tientallen jaren naar de les komen, een enkeling zelfs meer dan 35 jaar.

Trouwjurken

De ontmoeting met heel diverse mensen heeft ze altijd boeiend gevonden. Ze gaf les aan leerlingen van meer dan twintig verschillende nationaliteiten met uiteenlopende achtergronden. Juist die diversiteit maakte het lesgeven bijzonder. “Je leert niet alleen mensen kennen. Ook maak je kennis met andere culturen en leer je hoe elders kleding gemaakt en gedragen wordt.” Die ontmoetingen brachten haar nieuwe inzichten en inspiratie. Bijzondere creaties kwamen voorbij waarbij trouwjurken een speciale plaats innamen. “Bij zo’n jurk moet alles kloppen. Je begrijpt hoe belangrijk zo’n trouwjurk is.” Ze maakte ooit haar eigen trouwjurk en later die van haar dochter. “Dan weet je hoeveel aandacht, liefde en precisie er in zo’n kledingstuk zitten.”

Advies

In 46 jaar zag ze de wereld van kleding sterk veranderen. Waar vrouwen vroeger zelf naaiden omdat dat voordeliger was, is het nu vooral een hobby, met aandacht voor kwaliteit, creativiteit en duurzaamheid. Oude kleding krijgt een tweede leven en er wordt meer gelet op materialen en afwerking. Eén ding veranderde nooit: de voldoening als een leerling trots naar huis ging met iets dat zij zelf gemaakt had. “Of iemand nu veel talent had of juist moeite had met leren naaien, het was altijd mooi om te zien als iemand blij was met het resultaat.” Haar advies aan iedereen die met kleding aan de slag wil: “Leer patroontekenen. Als je zelf kunt tekenen, kun je uiteindelijk alles maken wat je bedenkt. Dan kun je echt je eigen ideeën vormgeven.”

Oud-leerlingen

Helemaal uit beeld verdwijnt ze niet: ze heeft het plan opgepakt om maandelijks een inloopmoment te organiseren, zodat oud-leerlingen bij haar terecht kunnen met vragen, advies of hulp bij een project. Terugkijkend overheerst dankbaarheid: voor de duizenden uren lesgeven, de ontmoeting met talloze leerlingen en het vak dat haar zoveel plezier bracht. Misschien vat één zin alles samen: “Ik ben in al die 46 jaar nog nooit één dag met tegenzin gaan werken.”