Het is bijzonder dat ik met mijn ‘smeedijzeren kruis’ aandacht kan vragen voor de oorlog in Oekraïne. Dit is de mening van Wim Kuijs uit Vlijmen. Met dit kruis wil hij samen met collega’s via exposities een bijdrage leveren om de hoop op vrede uit te drukken.
Door Hans van den Eeden
De in Vlijmen geboren en getogen Wim Kuijs (1948) volgde de LTS in ’s-Hertogenbosch. Gedreven ging hij als loodgieter aan de slag. Met genoegen denkt hij terug aan zijn werkzaamheden in met name kerken. Voor hem was het werk aan de St. Jans Kathedraal in ’s-Hertogenbosch, de Hervormde Grote kerk en de voormalige Katholieke Catharinakerk letterlijk hoogtepunten. “Op de hoge daken hebben we veel werk verricht. Uit het oogpunt van veiligheid werkten we altijd met zijn tweeën. Gelukkig heb ik geen last van hoogtevrees. Met plezier denk ik aan deze periode terug. Ik ben op de Vliedberg in een boerderij geboren. Omdat we als kind moesten helpen bij het melken van de koeien ben ik ook geen misdienaar geworden.” Ondanks zijn agrarische wortels werd hij loodgieter. “Dit mooie ambacht heeft me nooit losgelaten. Na mijn pensioen ben ik lid geworden van het Koperslagersgilde in Den Bosch.” Gedreven vertelt hij dat hij zijn passie voor het ambacht in het gilde helemaal kan uitleven.
Een van de creaties van Wim Kuijs. (foto: Hans van den Eeden)
Gilde
Het gilde is in 1988 opgericht en telt 22 leden. Basis en doel van het gilde is om het koperslagers ambacht levend te houden. Dit doen we onder andere met uitwisseling, demonstraties en open dagen. We maken hierbij gebruik van een praktijkruimte in de voormalige LTS in ’s-Hertogenbosch. De leden worden door het oude ambacht en hun voormalige werk, als bijvoorbeeld loodgieter, gemotiveerd. Bijzonder is een gesmeed kruis van koper dat hij heeft gemaakt. Het kruis verwijst symbolisch naar het leed in de wereld en met name in Oekraïne. Dit om de hoop op vrede in Oekraïne uit te drukken. Wim Kuijs gaat deelnemen aan de internationale expositie ‘With love to Ukraine’. Samen met kruizen van collega’s gaan deze ijzeren kruizen de wereld rond. Het herinnert aan het feit dat in 2022 de grootschalige invasie door Rusland in Oekraïne is begonnen. De actie startte nadat Sergiy Polubotko een gesmeed kruis van zijn Slowaakse collega en vriend Daniël Mislos ontving. Het kruis maakte deel uit van een humanitair noodpakket voor soldaten aan het front. Dit onder het motto ‘Voor vrede en hoop in Oekraïne’. Het effect van dit initiatief had grote weerklank bij initiatiefnemer Sergiy. Hij nodigde internationale collega’s uit om dit voorbeeld te volgen. Het effect op dit initiatief was groot.
Europa
Inmiddels zijn er 242 kruizen door smeden uit 27 landen gemaakt. De collectie reisde en reist door Europa. Zo was de expositie in het Noord Italiaanse Brixen te zien. Dat gold voor de Domkerk in Helsinki en de Fiskars in West Finland. Ook was de expositie in Nederland op verschillende plaatsen te zien. Voorbeelden zijn het Oorlogsmuseum in Overloon (2023). Verder in de Abdij van Berne (2024) en de St. Jan in ‘s-Hertogenbosch (2024). Ook staat er een expositie in samenwerking met het ambachtelijke Smedersgilde in Antwerpen op stapel. Daar zal ook het kruis van Wim Kuijs te zien zijn. Het is de opzet dat de kruizen uiteindelijk een vaste plek krijgen in Oekraïne. Dit als symbolische betekenis en de ondersteuning van de zwaar getroffen bevolking.
Tijdens de ontmoeting met Wim Kuijs blijkt dat hij een gedreven en creatieve vakman is. In zijn werkplaats is hij regelmatig voor het vervaardigen van zijn creaties te vinden. Hij wordt hierbij geholpen door zijn ervaring en zijn ambachtelijke deskundigheid als loodgieter. Zo weet hij van de hoed en de rand de werking van koperen pijpen, soldeerwerk en het buigen van pijpen van verschillende millimeters. Tevens beschikt hij over kennis van de verschillende materialen. Tijdens het interview wordt duidelijk dat voor hem het lidmaatschap van het Koperslagersgilde belangrijk is. Daar kan hij met de andere leden ervaringen uitwisselen. De leden hebben hun wortels in het oude handambacht. Het gaat hierbij om kleine ondernemers, zoals loodgieters, smeden, sanitair- en verwarmingsbedrijven en installateurs. Het oude ambacht wordt door mechanisering en automatisering minder toegepast. Voor Wim Kuijs is het belangrijk om dit ambacht te koesteren. Het is een gildevereniging van enthousiaste metaalbewerkers. Hun inzet is om het oude koperslagersambacht in ere te houden. Aan Wim Kuijs zal het niet liggen.