In deze rubriek 'Verleden, heden, toekomst' staan inwoners van onze gemeente stil bij hun verleden, praten ze hardop over het heden en mijmeren zij over de toekomst. Dit keer zijn we welkom in Elshout waar Martha ((1956) met haar man Nick op een mooie stek woont. In een voormalige boerderij, nabij de A59, spreekt onze hoofdpersoon zich openhartig uit.

Door Henk Poelakker

Verleden

“Ik ben een echte Rotterdamse, open en recht voor z’n raap. Ons gezin telde twee kinderen: mijn broer en ik. Als late babyboomer is mij veel verteld over hoe de Tweede Wereldoorlog mijn stad heeft geteisterd. Het bombardement in de meidagen van 1940 heeft met name mijn moeder een levenslang trauma opgeleverd. Als bleekscheetje is ze zielsalleen naar een onbekend gezin in Groningen gestuurd om aan te sterken. Heimwee en huilbuien werden nog erger toen ze in de hongerwinter van ’44-’45 naar Zwitserland moest; ze dreigde de oorlog niet te overleven. Haar vader, mijn opa dus, zat in het verzet, is opgepakt en via kamp Vught naar concentratiekamp Dachau getransporteerd. Hij is daar eind 1944 ziek geworden en overleden. Dat alles heeft een enorme klap toegebracht aan het gezin van mijn moeder. We hadden het niet breed thuis en hebben jarenlang ingewoond bij mijn oma die ook nog haar volwassen kinderen in huis had. Maar mijn broer en ik hebben een fijne, liefdevolle jeugd gehad. Ik denk nog vaak aan mijn ouders, mede omdat ik lange jaren de mantelzorger voor hen ben geweest."

Werk

“Omdat tekenen en schilderen mijn grote hobby was én is, wilde ik naar de kunstacademie maar dat mocht ik niet van mijn ouders. Dus werd het een kantoorbaan. Op mijn 18e ging ik werken bij een heel leuk bedrijf dat koffie en specerijen verhandelde. Ik was de enige vrouw in een mannenwereld. Later maakte ik de overstap naar het bankwezen: Van Lanschot. Ook daar was ik zo ongeveer de enige vrouw in het gezelschap. Voor die bank heb ik meerdere filialen van de grond mogen tillen en dat betekende veel reizen door heel Nederland en naar het hoofdkantoor in Den Bosch. Begin jaren tachtig ben ik naar onze provinciehoofdstad verhuisd, een meer centrale plek om op de verschillende Van Lanschot kantoren te werken. Nog later ben ik vast in Den Bosch gaan werken en heb ook nog de overstap naar de verzekeringstak gemaakt. In de nieuwe woonplaats heb ik mijn huidige man Nick op dansles leren kennen en samen zochten we naar een wat meer centraal gelegen stek. Die zoektocht leidde naar Elshout; we schrijven dan 1998. In de beginjaren werkten we allebei veel en hard en was er voor ons nauwelijks tijd voor een sociaal leven in het dorp. In de loop der tijd kwam daar verandering in door vrijwilligerswerk en deelname aan yogalessen. We leerden Elshout kennen als een gezellig dorp en fijne plek om te wonen. Naast mijn werk volgde ik kunstlessen op de Vrije Universiteit en later nog zes jaar op de Kunstacademie. Tja, het bloed gaat waar het volgens mijn ouders niet mocht gaan.”

Een stralende Martha in haar atelier. (foto: Henk Poelakker)

Heden

Onlangs kreeg Martha een piepklein kastje ingeplant waarmee ze op termijn beter gaat horen. Een niet alledaagse ingreep waarbij de hersenen opnieuw moeten leren welk geluid bij regen hoort, hoe woorden klinken, hoe stemmen te onderscheiden zijn. Dat betekent in de praktijk veel oefenen, niet meer liplezen maar vooral luisteren. Revalidatie zal nog zeker een jaar in beslag nemen. Na haar werkzame leven is er tijd en ruimte gekomen voor alles wat ze leuk vindt. Reizen noemt ze als eerste. “Al heel lang reis ik de wereld over. Ik kan ontzettend uitzien naar weer een reis naar bijvoorbeeld Canada, Amerika, Costa Rica, Afrika, Indonesië enz. En als ik dan terug in Elshout ben, realiseer ik me des te meer hoe mooi, hoe goed en hoe veilig ons land is. Genieten kan ik van een wandeling door bijvoorbeeld de Duinen.” Martha neemt ons mee naar buiten. In de ruime tuin stond eerder een bouwvallig schuurtje dat herbouwd is tot een prachtig atelier. “Hier schilder is graag, ben ik creatief op mijn best en kom ik tot rust. Al vanaf mijn puberjaren ben ik bezig met verf, papier, doeken, kwasten enz. Zo heerlijk! Mijn passie kan ik hier dagelijks botvieren. Muziekje aan (ik houd nog altijd van Queen, Stones, Beatles enz.), een schilderdoek op de ezel en aan de slag.”

Toekomst

“Sommige mensen vinden mijn volgende uitspraak ietwat vreemd: ik wil graag 100 worden. Ik bedoel daar vooral mee dat ik erg aan het leven hang, dat ik het fijn vind dat er iedere dag een uitnodiging klaar ligt om ook deze dag ten volle te benutten. Ik hoop van harte dat ik mag blijven reizen en het leven kan leiden zoals ik dat nu doe. Wie wil dat niet? Genieten kan ik van niet meer dat ‘moeten’ zoals ook ik dat in mijn arbeidzame tijd kende. Werken in de tuin doet me goed, dat met je handen wroeten in de aarde: heerlijk! Niet alleen lekker schilderen in mijn atelier maar ook bij schildersvereniging Broma’s Palet (Waalwijk) waar ik in het bestuur zit. Ik sta open voor allerlei vrijwilligerswerk, werk graag samen met mensen. Zoals bijvoorbeeld bij Inloophuis Toon om daar workshops te geven. Echt iets betekenen voor de ander is zo dankbaar. Dat maakt mij blij en ik zie aan de glimlach van die ander dat het ook hem/haar goed doet.”