Wie denkt er op 24 september aan de Tweede Wereldoorlog? Het is een gewone donderdag die toch zo heel speciaal is. De kleine Machieltje Prins, werd als baby via Vught afgevoerd naar Kamp Westerbork. Van daaruit is hij een paar maanden na zijn geboorte naar vernietigingskamp Auschwitz gebracht waar hij bij aankomst op 24 september 1943 vermoord is. Machieltje was een van de duizenden kinderen die de Tweede Wereldoorlog niet overleefde.

Door Henk Poelakker

Een regelrechte leugen

Op 31 mei 1943 was het een bijzondere dag in Kamp Vught. Een beetje feestelijk want het gerucht ging al snel rond dat er een baby geboren was. Later zou blijken dat Machieltje het enige kind is geweest dat geboren werd in Kamp Vught. Zijn ouders, vader Mozes Prins en moeder Jeannette Prins-Ensel, waren bezorgd want wat stond dit onschuldige kind te wachten? Machieltje kwam drie maanden te vroeg mede en vooral omdat zijn moeder urenlang op appel had moeten staan. Zes dagen later ging hij samen met zijn moeder op transport naar Kamp Westerbork in het verre Drenthe. Joodse verpleegkundigen verzorgden het ventje in het kamp zo goed als mogelijk. Eén van hen was Trudel van Reemst-de Vries. In het kamp was gebrek aan alles en hoeveel kans heeft een drie maanden te vroeg geboren baby in zo’n erbarmelijke en angstige omgeving? Het toeval wil dat net toen het ventje met zijn mama uit Vught vertrok, er vanuit dat concentratiekamp zogeheten kindertransporten werden uitgevaardigd. Kamp Vught telde veel jonge kinderen en die waren voor de bewakers vaak lastig, huilerig, zeurend. Daar moeten we vanaf moet de leiding gedacht hebben. Alle kinderen onder de 16 jaar zouden naar een ander kamp in de buurt gaan. Een regelrechte leugen want Auschwitz, het vernietigingskamp waar de meeste kinderen naar toe werden gebracht, was niet bepaald om de hoek. Toen het bericht van verhuizen van Vught naar een ander kamp bekend werd, brak er hysterie uit in kamp Vught. Er werd gehuild, geschreeuwd, getierd, gevloekt. Nou vooruit, een van de ouders mag als begeleider mee. Gezinnen werden uiteen gerukt. Zouden we elkaar ooit weer zien? De kleine Machieltje was toen al een week in Westerbork maar kon volgens de kampleiding niet mee op transport naar Auschwitz. Hij was nog veel te zwak. Moeder en de kwetsbare Machieltje bleven nog een paar maanden in Westerbork.

Albert Gemmeker

De kampleiding leek begaan met moeder en baby. Iedere dag kreeg het manneke een druppel alcohol toegediend en dat zou hem helpen om de vroeggeboorte te boven te komen. Het liep anders. Toen Machiel na vier maanden Kamp Westerbork redelijk op gewicht was gekomen, vond de kampcommandant de tijd rijp om ook dit kind op een van de wekelijkse transporten te zetten, samen met zijn moeder. Een gruwelijke misdaad. Met droge ogen werden moeder en kind de wagon ingeduwd, op weg naar het einde. Drie dagen na het vertrek van Nederland, in een overvolle treinwagon, kwamen ze meer dood dan levend aan in Polen. Eerst maar even ‘douchen’. Twintig minuten later werd moeder, met ongetwijfeld de kleine Machieltje in haar armen, dood uit de gaskamer gehaald. We schrijven 24 september 1943. Wat een waanzin. Een baby moet aansterken om vermoord te kunnen worden. De kampcommandant van Westerbork, Albert Gemmeker, zou na de oorlog verklaren dat hij weliswaar verantwoordelijk was voor de transporten van Joden, Sinti en Roma naar het Oosten. Maar wat de mensen daar te wachten stond, was bij hem niet bekend en daar kon hij niet verantwoordelijk voor worden gehouden, zo verklaarde hij na de overgave van nazi-Duitsland. Na zes jaar gevangenis kwam hij vrij en kon hij als gewone burger verder leven. Opmerkelijk: zijn kleindochter heeft hem nooit geloofd en wijst hem in lezingen aan als doortrapte leugenaar.