Door Bert Meijs

Einde roze kasteel

Na het faillissement koopt de gemeente Heusden in december 2007 het landgoed, hiermee denkt de gemeente meer grip op de ontwikkelingen rond het landgoed te krijgen. Volgens de gemeente is het gebied landschappelijk van grote waarde en maakt het deel uit van de ecologische hoofdstructuur in Brabant. Het college beraadt zich op een goede invulling van het gebied. Daarbij staat voorop dat het groene karakter behouden blijft.

De gemeente probeert een nieuwe bestemming voor het landgoed te vinden. Diverse partijen en potentiele kopers passeren: Vondel Vastgoed uit Amsterdam heeft 17 miljoen euro geboden, gemeente denkt dat er meer geld op te halen is en gaat in gesprek met Libéma (eigenaar van o.a. Autotron en de Beekse Bergen) en met de Efteling.

Verkoop advertentie van het landgoed.

Een deal met zowel Libéma als de Efteling gaan niet door. Het plan in 2015 voor het vervoerspark MoveroWorld gaat eveneens niet door. De gemeente Heusden, die het onroerend goed heeft gekocht, zit ermee in haar maag en besluit noodgedwongen naar andere opties te kijken. Volgens een ander krantenbericht uit 2012 is volgens de gemeente Heusden de investering van ruim vijftien miljoen uitermate goed besteed: zo kan het gebied niet versnipperd raken en van de lasten van die uitgaven zullen de inwoners nauwelijks iets merken, zegt de gemeente. Maar de gemeente kan het gebied aan de straatstenen niet kwijt en nu is het kostbare bezit een blok aan het been van Heusden. Het gemeentebestuur komt, noodgedwongen, met een aangepast plan: de schaar wordt in het landgoed gezet. Het gebied wordt in delen geknipt die allemaal een andere bestemming moeten krijgen. Aan de randen van het park worden luxe woningen gebouwd. Voor het middengebied, dat gekenmerkt wordt door hoge bomen, lommerrijke boslanen en het historische kasteelt wordt gezocht naar ondernemers die willen investeren in recreatie, horeca of zorg.

Met de nieuwe kaders die opgesteld worden krijgen investeerders meer ruimte om hun eigen plannen te ontwikkelen. Maar beperkingen zal het landgoed blijven houden. “Want er wordt voortgebouwd op de huidige ruimtelijke kwaliteit met haar bijzondere waarden van flora en fauna, cultuurhistorie en historisch groen”, aldus de gemeente. De gemeente bereikt later een akkoord met ondernemer Jan Kelders die aan de rand van het 34 hectare grote grondgebied een medische onderzoekcampus en een medisch-diagnostisch centrum wil bouwen. Daarnaast komen er op Steenenburg, zoals het plan inmiddels heet, volgens het nieuwe plan 46 hofjeswoningen, 56 villa’s en appartementen.

Een wirwar van BV’s

In een procesdossier is een overzicht te vinden van allerlei financiële transacties van de familie Taminiau, waarschijnlijk om zoveel mogelijk zekerheden in te bouwen om hun bezittingen buiten eventuele faillissementen te houden. Hierbij een overzicht zoals dat in het dossier is opgenomen: De exploitatie van het themapark was aanvankelijk in handen van Kasteelpark Drunen-Vlijmen B.V, ook de bij het themapark behorende onroerende zaak was daarin ondergebracht. De handelsnaam van Kasteelpark Drunen-Vlijmen B.V. was 'Het Land van Ooit'. De moedermaatschappij van Kasteelpark is Taminiau Recreatie B.V. In maart 1996 wordt Ooit Landsbelang als dochtervennootschap van Kasteelpark Drunen-Vlijmen B.V. opgericht. Ooit Landsbelang houdt zich bezig met het door Kasteelpark Drunen-Vlijmen B.V aan haar overgedragen beheer van het onroerend goed dat bij het themapark behoort. In juni 2001 wordt Het Land van Ooit B.V. als dochtervennootschap van Ooits Landsbelang opgericht. Kasteelpark Drunen-Vlijmen B.V draagt de exploitatie van het themapark aan Het Land van Ooit B.V. over. In december 2004 wordt de naam van Het Land van Ooit B.V. gewijzigd in 'Kuijkse Heide' B.V. De inkomsten worden nu uitsluitend door Kuijkse Heide B.V. gegenereerd.

Door allerlei problemen met financierders schakelt Taminiau advocatenkantoor Banning in. Er volgen schikkingen en vonnissen. Als nasleep van het faillissement volgt er nog een proces van Banning en de drie vennootschappen over de betaling van de advocaatkosten inzake bovengenoemde procedures. De partijen zijn het eens over de hoogte van de facturen. Eveneens zijn de partijen het eens dat Banning de in rekening gebrachte werkzaamheden naar behoren heeft verricht. Toch zijn er problemen over de betaling van de factuur en volgt er een proces. De afloop van deze procedures zijn mij niet bekend,

De notaris, die betrokken was bij de verkoop van het onroerend goed aan de gemeente Heusden, krijgt een berisping. Volgens de uitspraak kan door de notaris op zijn minst de schijn zijn gewekt dat hij in casu niet de onpartijdige en onbevangen houding heeft betracht die een goed notaris past. De Kamer acht dit dermate onzorgvuldig dat zij het opleggen van een maatregel van berisping passend acht.

Plan Steenenburg

In afwachting van eventuele kopers werd het landgoed na enige tijd opengesteld voor bezoekers en werd het soms verhuurd voor kleine evenementen, zoals vlooienmarkten, die altijd druk bezocht werden. Omdat de verkoop van het landgoed uiteindelijk niet lukt worden er nieuwe plannen gemaakt. In de middelste zone verrijzen 4 appartementencomplexen, 46 hofwoningen (in Tudor-stijl) en het kasteel krijgt een nieuwe bestemming met de kasteeltuin en een hotel.

In de zuidelijke zone zijn er 56 ruime bouwkavels voor exclusief wonen.

Het hele project wordt gerealiseerd door de gemeente samen met Jan Kelders Beheer BV, Hendriks Bouw en Ontwikkeling/Hendriks Coppelmans, Libéma en het Innovation Development Partnership (IADP). Hiermee wil de gemeente een uniek woon en werkgebied realiseren. Om tot de realisatie van de plannen te komen zijn er nu al een groot aantal onderdelen gerealiseerd. De restauratie van Kasteel Steenenburg isl afgerond. Bij de restauratie is de buitenkant van het kasteel teruggebracht in een staat die lijkt op die van vóór het 'Land van Ooit'. De roze verf is van de kasteelmuren verwijderd en de aanbouwsels zijn gesloopt.

De hofwoningen. (foto: Gemeente Heusden)

Groenbeheer

Binnen de ontwikkeling van Steenenburg speelt het groene karakter van het landgoed volgens de gemeente Heusden een belangrijke rol. De groenstructuren bestaande uit bossen, vennetjes en historische bomenlanen gaan voor een belangrijk deel de toekomstige kwaliteit van het gebied bepalen. Om de oude allure van het bos met zijn laanstructuren in ere te herstellen, is er in de winter van 2019-2020 groot achterstallig onderhoud gepleegd. Daarbij is de klimop van de bomen verwijderd en zijn gevaarlijke bomen gekapt. De taxus, die in de tijd van het Land van Ooit werd geplant, is verwijderd. Het bosgebied aan de zuidwestzijde is uitgedund om de zogenoemde toekomstbomen meer lucht en licht te geven. Op een aantal opengevallen plekken zijn nieuwe bomen geplant. Er zijn Amerikaanse eiken gekapt of geringd waardoor ze langzaam afsterven. Zo ontstaat er meer diversiteit in de bossen en krijgen de monumentale bomen in de lanen de ruimte om uit te groeien.

Ter verbetering van de waterhuishouding van de grachten die rondom het kasteel liggen is de waterinlaat in mei 2021 vervangen. De grachten rondom het kasteel lagen vol met plantenresten en slib. Om de waterkwaliteit te verbeteren, is dit alles begin 2023 verwijderd.

De ooit aangelegde bruggen hebben een onderhoudsbeurt gekregen, Door het bouwrijp maken van het landgoed, onder andere door de aanleg van wegen, riolering en dergelijke, was het leefgebied van twee dassen, die op het landgoed woonden, in het gedrang gekomen. De twee dassen zijn gevangen en, in overleg met alle betrokken instanties, verplaatst naar een nieuwe leefomgeving.

De geplande villa’s in het zuidelijke gedeelte zijn momenteel nagenoeg allemaal geerealiseerd. Het hotel en de verbouwing van het kasteel zijn gerealiseerd, samen met een mooie binnentuin. Inmiddels is gestart met het opknappen van de soldaten in de vijver.

De geplande appartementencomplexen Isabella, Florentius, Valentijn en Elenore worden nu gebouwd, de eerste complexen worden eind 2026 opgeleverd.

Midden 2026 is gestart met de bouw van het eerste gebouw op het Life Science Park Steenenburg, dat zich richt op de diagnose en behandeling van mensen met MS (Multiple Sclerose).

Mooie ambities

Van alle mooie ambities uit 2018 is eigenlijk niet veel veel terechtgekomen. De naam Steenenburg is overigens wel een passende naam voor het nieuwe plan: stenen, nog meer stenen. Minder is de naamgeving van de straten. Dieptepunt is de naam 'Ridderspoor'. Nergens een verwijzing naar de geschiedenis van het pretpark Land van Ooit. Verwijzingen naar de rentmeesters van het landgoed en de grote hobby van de graven, de jacht (Jachtlaan, de Rentmeester of iets dergelijks) was een betere keuze geweest.

Op de website van Steenenburg is echter te lezen: 'Steenenburg laat zien dat we als gemeente met de juiste partners gebieden in onze gemeente kunnen ontwikkelen. Dat gemeenteraad en college en alle betrokken partijen hebben volgehouden, maakte het mogelijk om na jaren te komen tot een nieuwe parel voor Heusden', aldus wethouder Martijn van Esch.

Het resultaat van alle inspanningen mag er meer dan zijn. De molensteen met hoge financiële risico’s in 2018 ontpopte zich door ieders bijdrage tot een parel. De financiële risico’s zijn aanzienlijk teruggebracht. Wat er nu al gerealiseerd is, is iets om bijzonder trots op te zijn. Aldus de website.

“Het kan verkeren”, zei Brederode.