De vereniging St. Ambrosius, is op 4 december 1900 in Nieuwkuijk opgericht met een aantal van dertien leden. Een jaar later is de vereniging verhuisd naar café Pulles-de Wit op de Kuikse Heide. In 1920 heeft men al 35 leden en in 1926 heeft men 46 leden, die in verschillende omliggende plaatsen wonen.

Door Bert Meijs

Op 2 februari 1907 wordt in een vergadering in café Pulles de Wit door bijenhouders uit Drunen, Nieuwkuijk en Elshout besloten een plaatselijke afdeling op te richten van de vereniging tot bevordering van de bijenteelt in Nederland. Direct geven zich 27 leden op. De afdeling wordt 'De Heidebloem, afdeling Drunen, Nieuwkuijk, Elshout en omstreken' genoemd. Voorzitter is de heer. M. Timmermans. Op 4 maart 1907 geeft de heer Van Giersbergen, leraar aan de Landbouwschool te Wageningen, een lezing met als onderwerp 'de bijenteelt'. De lezing wordt gegeven op verzoek van 'de Heidebloem' in café Pulles de Wit, voorheen Frans de Wit. Niet duidelijk is of 'de Heidebloem' een afzonderlijke vereniging is. Waarschijnlijk wel, want Ambrosius organiseeert allerlei activiteiten onder haar eigen naam. In augustus 1910 wordt in de krant medegedeeld dat er gedenatureerde accijnsvrije suiker verkrijgbaar is als wintervoeding voor de bijen, tot een maximum van 10kg per opzetter.

Tentoonstelling in 1920

Op zaterdag 2 oktober werd de bijenteelt tentoonstelling van St. Ambrosius geopend.om 3 uur ’s middags onder prachtig herfstweer. Op het terrein waren allerlei korven opgesteld waar te zien is hoe de bijen aan het werk zijn en tevens is het hele leven van de bijen te zien. Ook is er een tent waar honing en dergelijke te koop is. Ook zijn er gereedschappen voor de bijenteelt te koop. Door de gebroeders Van Loon was een mooi plantsoen aangelegd met een mooie bloemenmand. Daarboven vloog een van teenhout gemaakte bij. De maker, de heer J. van Bladel uit Nieuwkuijk, toonde daarmee aan dat mandenvlechten een kunstvak is. In de diverse klassen werden daarna prijzen uitgereikt. De imkers lieten zien dat ze ook goed kunnen feestvieren, menig potje gerstenat werd genuttigd. De concerten door de harmonie en het zangkoor werden door een groot en aandachtig publiek bijgewoond. ’s Maandags was er nog een lezing over de bijenteelt door de heer F.W. Berkelmans en daarna volgde nog een concert door de harmonie van Nieuwkuijk. In september voorafgaand aan de tentoonstelling werd een subsidie aangevraagd die in de gemeenteraad van Drunen werd besproken. De vereniging vroeg 75,- gulden subsidie. Na discussie werd dat bedrag ten slotte bepaald op 50,- gulden.

In 1920 telt St. Ambrosius 35 leden en eind 1921 werd een bijencursus gehouden. In 1922 wordt besloten over te gaan tot de aanschaf van een slingermachine. De opbrengst wordt hierdoor hoger. In juni 1923 is het, vanwege het koude en natte weer, met de bijenteelt slecht gesteld. Men moet de volken nog steeds kunstmatig in leven houden. Later wordt er gemeld dat er nog nooit zoveel honing is gewonnen.

In 1925 werd slechts 850 pond honing afgeleverd. De imkers klagen daarom terecht volgens de krant.

Nog een bijenhoudersvereniging

In maart 1924 wordt als onderafdeling van de NCB in Drunen opgericht de bijenhoudersvereniging afdeling Drunen-Elshout en omstreken. Tot bestuur werd gekozen: voorzitter J. Smits Czn. te Drunen, secretaris J. de Kruijf te Drunen en ondervoorzitter Joh. van Heeswijk, Haarsteeg. De contributie bedraagt ƒ 1,50 per jaar.

In de vergadering van begin november 1924 van de Bijenhoudersbond van de NCB werd besloten honderd kilo suiker aan te kopen. Door de voorzitter werd voorgesteld om gezamenlijk imkersartikelen in te kopen, zoals riet en dergelijke. Bestuurslid Van Heeswijk wil geen suiker verkopen en ook geen honing aankopen van niet-leden. Voor het aan te kopen riet zal eerst een monster worden aangevraagd. Door de bijenhoudersbond van de NCB wordt een cursus georganiseerd; dertien leden hebben zich opgegeven.

Op zondag 8 november 1925 vergaderde St. Ambrosius in café Pulles-de Wit. Bij die bijeenkomst werden de gelden uitbetaald voor geleverde honing en aan gegadigden werden korven verhuurd. De imkers hebben dit jaar weinig voordeel behaald.

Op driekoningendag 9 januari 1926 vergaderde St. Ambrosius in café Pulles de Wit. Voorlopig wordt 15 cent per pond honing uitbetaald en voor was 33 cent.

Op 4 mei 1926 vierde de Bijenbond (St. Ambrosius) gevestigd in café Pulles de Wit haar 25-jarig jubileum. Dit klopt dus eigenlijk niet want de vereniging is in 1900 opgericht. De vereniging St. Ambrosius telt dan 45 leden, waaronder de drie oprichters, te weten Jan van den Brand, G. Heesters, secretaris en H. de Wit. Ze kregen alledrie een herinneringsmedaille. ’s Morgens gaat men, met vaandel voorop, naar de parochiekerk om daar de plechtig gezongen mis bij te wonen. Daarna wordt er gefeest, en dat kunnen ze op de 'Haai' volgens de krant. Er is eveneens een bijen- en honingmarkt gehouden ter viering van het jubileum.

Grote honing- en bijenmarkt

Op zondag 10 oktober 1926 hield St. Ambrosius een grote honing- en bijenmarkt op het terrein van café Pulles-de Wit. Het weer was slecht en koud. Een prachtig versierde poort gaf toegang tot het terrein. Ruim 5.000 pond honing, maar ook grote en kleine gesmolten was, stond er tentoongesteld in een tent versierd met heide en bloemen. In verschillende tenten was vanalles op het gebied van honing en bijenhouden te koop. Zo was er een stand waar kasten, slingerpersen etc. werden verkocht. Ook groothandelaren kochten honing, wat de goede naam aangeeft die de vereniging heeft. Er was eveneens een verloting met veel aan honing gerelateerde prijzen.

Op zaterdag 6 november 1926 was er een vergadering van St. Ambrosius in café Pulles de Wit. Na de opening door voorzitter M. Timmermans volgde er diverse mededelingen door secretaris H. de Wit. Bij de gehouden markt is aan entreegeld ontvangen een bedrag van ƒ 40,75 en aan baten ƒ 100,-. Er was een batig saldo. Verder werd er een warenwetbesluit medegedeeld. De imkers zijn verplicht de honing aan te bieden in een pot die voorzien is van een etiket, met vermelding van de juiste inhoud en zuivere raathoning (inlandse). De Keuringsdienst zal door streng controleren toezicht hierop houden. Door de nieuwe vinding van de elektrische slingermachine, die veel arbeidsloon bespaart, en het enorme honinggewin in 1926 kan de honing tegen een lage prijs worden aangeboden, te weten 55 cent voor een pot met één pond slingerhoning. Er werd besloten de bekendmaking te laten drukken en te verspreiden. Vanwege het slechte weer werd de vergadering slecht bezocht en enkele punten worden in de volgende vergadering behandeld.

Door de leden werd in 1926 meer dan zesduizend pond honing afgeleverd, Een lid leverde zelfs veertienhonderd pond honing. In een vergadering in december vond de betaling plaats van de geleverd honing en was, alsmede van de achterstallige contributie.