Op 5 mei, Bevrijdingsdag in Nederland, wordt in de gemeente Heusden een nieuwe fietsroute gelanceerd, als onderdeel van het internationale Liberation Route Europe routenetwerk. Dit project is tot stand gekomen op initiatief van de lokale militaire historicus Dr. Jack Didden, in samenwerking met Heemkundekring Onsenoort en de gemeente Heusden. Deze prachtige en indrukwekkende fietsroute door de gemeente Heusden neemt je mee langs diverse locaties, die een rol hebben gespeeld tijdens WOII, gemarkeerd door 'Vectors of Memory' en digitaal te raadplegen en downloaden vanaf 5 mei aanstaande, met als doel het publiek te informeren over de lokale geschiedenis.
Door Irma van Veldhoven-Brok
Ontstaan van de route
“Een paar jaar geleden werd het zaadje geplant voor de totstandkoming van de prachtige, betekenisvolle fietsroute”, vertelt Didden gepassioneerd. Het was hem al jaren een doorn in het oog, dat in Midden-Brabant sprake was van 'een witte vlek' als het ging om de Liberation Route. Hij deed al geruime tijd historisch onderzoek naar 'Operation Market Garden' en de bevrijding van Brabant. Twee jaar geleden raakte hij erover in gesprek met Mirjam van Helvoort, projectleider '80 jaar Vrijheid' in de gemeente Heusden. Het idee ontstond om de route zelf te gaan ontwikkelen.
Door het pad te volgen, dat door de Schotse soldaten van de 51e Highland Divisie was afgelegd om Brabant in de Tweede Wereldoorlog van de Duitse bezetting te verlossen (4-5 november 1944), is deze mooie fietsroute ontstaan. Al gauw is samenwerking gezocht met Adrie Verboord, voorzitter van de Heemkundekring Onsenoort, om mee te denken om het geheel voor het publiek goed toegankelijk te maken. Burgemeester Willemijn van Hees benadrukt het belang om de boodschap te blijven overbrengen: “Deze fietsroute is een eerbetoon aan onze Schotse bevrijders -jonge mannen die met gevaar voor eigen leven het Drongelens kanaal overstaken, zonder zekerheid of ze zouden terugkeren-. Hun moed en opoffering verdienen onze blijvende waardering. Al fietsend ontdek je hun indrukwekkende verhaal en krijg je inzicht in de lokale geschiedenis. De Schotse Highlanders soldaten speelden een cruciale rol in de bevrijding van Nederland, een bijdrage die we nooit mogen vergeten!”
De opening van de fietsroute vindt plaats op 5 mei aanstaande om 10.30 uur bij het Pijlmonument aan de Steegerf in Drunen, waar elk jaar op 4 november de bevrijding herdacht wordt. Het is tevens de afsluiting van alle activiteiten in het kader van '80 jaar Vrijheid' in de gemeente Heusden.
Prachtige uitzichten, al fietsend in de regio
Betekenisvol fietsplezier en route
Tijdens 38 kilometer van fietsplezier, kan nu in het fietsseizoen-onder het genot van een versnapering bij diverse horecagelegenheden- stilgestaan worden bij aangrijpende verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Niet alleen de militaire verhalen worden verteld, maar vooral ook de persoonlijke verhalen van burgers. Diverse 'Vectors of Memory' markeren die plekken: 'De zenuwen gieren door je keel' in Giersbergen. Op andere plekken, bij tien 'points of interest' gaat het over onder andere 'Drie goede Duitsers' en 'Een dramatisch voorval in ’t holst van de nacht'. Deze verhalen kunnen na 5 mei digitaal opgehaald worden uit de App 'Liberation Route Europe', of via de website https://www.bezoekdelangstraat.nl/routes.
Fietsers komen onderweg langs historische plekken en leren meer over de minder bekende verhalen uit de laatste fase van de oorlog. Globaal gaat de route, met een prachtig uitzicht tijdens het fietsen, over Giersbergen, door Drunen naar Heusden, over Herpt naar Nieuwkuijk om via Vlijmen weer uit te komen bij de Steegerf. De route kan vanaf ieder punt gestart worden en zowel linksom als rechtsom gefietst worden. Vanaf 5 mei zijn al drie routes in Brabant in de app beschikbaar. Dat zijn die van Meijerijstad/Boxtel, Waalwijk/Geertruidenberg en Heusden. Loon op Zand volgt nog. “Het zou mooi zijn als ook rondom Vught nog het ontbrekende puzzelstukje gelegd kan worden. Dan is de hele Schotse Highlanders Liberation Route tussen Schijndel en Geertruidenberg compleet”, vullen Didden en Verboord aan.
Gedrevenheid
“Het is mijn missie om deze belangrijke persoonlijke verhalen en de militaire historie door te geven aan volgende generaties, ook als ik er niet meer ben”, vertelt Jack Didden. Didden heeft zijn belangrijke bijdrage geleverd aan de inhoud en de historische waarde van de opgetekende verhalen. Adrie Verboord benoemt de rol van Heemkundekring Onsenoort, als het gaat om het goed toegankelijk maken van de informatie voor het publiek: “Boeken alleen bereiken de mensen niet meer, we moeten het op allerlei aantrekkelijke manieren uitdragen, ook innovatief daarin bezig zijn, de vorm is heel belangrijk!” Hopelijk werkt het seizoen mee om zoveel mogelijk mensen te kunnen laten genieten van deze prachtige fietsroute.
De route, die je kan starten bij het Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen, is te herkennen aan een 'Vector of Memory'. Er volgen tijdelijk nog routeboekjes om het geheel van routes meer bekendheid te geven.
Willemijn van Hees: “Fiets dus die prachtige route, neem de verhalen van toen in je op en bespreek ze, geef ze door en houd zo het verleden levend! Onze dorpen, bijvoorbeeld Drunen en Vlijmen, zijn qua dorpsgezicht na de Tweede Wereldoorlog drastisch veranderd. Leer het verhaal daarachter kennen. Geef het door aan volgende generaties.”
Willemijn van Hees groeide op in Zundert en is van jongs af aan geïnteresseerd in het oorlogsverleden: “Het is belangrijk dat we ook de basis- en middelbare scholen bereiken.” Jack Didden en lokale veteranen bezoeken scholen – op verzoek- om de beleving door volgende generaties kracht bij te zetten. En ook de Heemkundekring Onsenoort blijft actief om de verhalen op allerlei manieren over te blijven brengen. Mirjam van Helvoort heeft zich geruime tijd vol passie ingezet voor het Project '80 jaar Vrijheid' in Heusden. Met de opening van deze fietsroute wordt dit nu tevens afgesloten.
Dankbaar en trots
Geconcludeerd mag worden, dat in deze samenwerking een mooi project tot stand is gekomen, waarvan door een breed publiek genoten kan worden en zo de verhalen doorgegeven kunnen worden. Willemijn van Hees benadrukt nog maar eens, hoe blij ze is de gedrevenheid van inwoners te zien, om dit soort projecten te ondersteunen. Ook alle medewerking en bijdragen van velen aan het project '80 jaar Vrijheid' in Heusden waren erg welkom en heel waardevol. "Daar mogen we trots op zijn! Een zonnig, vredig en vrij voorjaar gewenst!"
Meer info: www.heusden.nl/80jaarvrijheid.
De Schotse Highlanders Fietsroute Heusden is een van de drie (binnenkort vier) verbonden routes die het pad volgen van de 51e Highland divisie tijdens de bevrijding van Noord-Brabant. Dit project, ontwikkeld met de gemeente Heusden, Waalwijk, Meierijstad, Boxtel, Sint Michielsgestel, Loon op Zand en militair historicus Jack Didden, informeert het publiek over de lokale geschiedenis. De fietsroutes van 38, 35 en 42 kilometer laten je het spoor volgen van de Schotse soldaten die onze regio bevrijdden in de Tweede Wereldoorlog.