De gemeente Heusden biedt veel sportieve mogelijkheden om op pad te gaan. Dit blijkt uit een rustige fietstocht van bijna 30 kilometer langs wielen, dijken, de Bergsche Maas en groene polders.

Door Hans van den Eeden

Vanuit het startpunt Heusden gaat de route van Oudheusden richting Elshout. Een bord aan de rechterzijde van de weg geeft aan dat men ‘binnendoor’ vanaf de Kooilaan via een fietspad Elshout kan bereiken. De aanduiding ‘route 87’ versterkt de juiste route.

Wielen en dijkdoorbraken

Daarna volgt een tocht door het sappige natuurgebied De Hooibroeken. Dit natuurgebied wordt beheerd door Natuurmonumenten. Hier liggen talrijke ‘wielen’ die zijn ontstaan door dijkdoorbraken. Het coulisseachtige landschap wisselt bossen en weilanden met elkaar af. Na wat doortrappen doemt fier en onaantastbaar de kerk van Sint-Jan Geboorte van Elshout op. Het is rustig, alleen een jogger werkt zich in het zweet. We komen langs Eendenkooi Ter Kwak. Een eendenkooi is een meer dan 500 jaar oude jachtmethode en functioneert nog steeds. Aanvankelijk wilde men wilde eenden voor menselijke consumptie vangen. Dat is nu verleden tijd. Aan het einde slaan we links af. Hier gloort de Elshoutse Zeedijk, die als doel had om De Langstraat te behoeden voor natte voeten. Dat moeten ook de vissers denken die aan de wielen hun hengels uit hebben staan. Geen visser is te zien. Kleine groene tentjes staan opgesteld. Verder staat er een fles jenever naast de tent. En vooral: gesnurk. De wielen herinneren aan historische dijkdoorbraken. De tocht gaat verder richting Drunen. Elshout laten we links liggen. Via een tunneltje rijden we aan de rand van de bebouwde kom Drunen binnen. Op de velden: prei en maïs in wording.

Straaljager

Een straaljager trekt een spoor in de lucht. Maar bovenal: visueel fantastische vergezichten en fraaie wolkenformaties. Voor de fietser het weet staat hij voor de uit 1886 daterende Emmamolen in Nieuwkuijk. Tijd voor een kopje koffie met appelgebak en natuurlijk slagroom. Ook een groep wielrenners uit Turnhout rust hier even uit. “Wij maken als vriendengroep een tweedaagse tocht door Nederland. Een pittige tocht, dat wel. Het is hier erg fraai: ik moet snel met mijn madam terugkomen”, aldus een van de fietsfanaten. Dan komt de Nieuwkuijkse Wiel in zicht. Het is een restant van een dijkdoorbraak. Het is nog even doortrappen richting Vlijmen, langs het moerasachtige gebied ‘De Zompen’. Dan volgt de Haarsteegse Wiel. Naar verluidt is dit de grootste van Nederland. Liefst 18 hectare groot. Vissers staan met hun hengel aan de kant. Er wordt ook gezwommen en kinderen drijven op een luchtbed. Enkele duikers met zuurstofflessen zoeken in de wiel naar een ‘verborgen schat’. Een ploegje skeelers maakt ook gebruik van het fietspad. Het is even uitkijken als enkele fatbikers, zonder helm, de grenzen opzoeken. In de verte doemt de Hedikhuizense Maas op. Hier in de buurt liggen ook restanten van de haven van Haarsteeg, die tot 1904 in gebruik was. Links het uit 1862 daterende Fort Hedikhuizen.

Knipoog

Het fort had een belangrijke functie om de sluis te beschermen. Het maakt deel uit van de Hollandse Waterlinie. Op deze wijze konden strategische delen van de polder onder water worden gezet. We rijden verder richting Hedikhuizen ofwel ‘Hekese’. Het voormalige hervormde kerkje doemt op. In het dorp moet het fietstempo wisselend omlaag en omhoog. Even later staan we oog in oog met het Heilig Hartbeeld van de Lambertuskerk.

Met een roomse knipoog wijst hij met zijn hand en een ‘houdoe’ de weg. We stappen even bij de voormalige Lambertuskerk af. De kerk herinnert aan de patroonheilige Lambertus van het bisdom Luik en Utrecht. Het Oude Maasje was vroeger de bisdomgrens van Luik en Utrecht.

Langs de Bergsche Maas

Na een bocht naar links volgt de grote beloning: de Bergsche Maas en haar groene weilanden. Het is een fantastisch uitzicht met vergezichten. Het doet denken aan de fraaie etsen van de overleden Heusdense kunstenaar Elmar Gille. Ook gele zonnebloemen kijken je met een glimlach aan. Op een bankje in de zon genieten we ervan. Een groep kanovaarders vaart met de stroom mee. In 1883 besloot de Tweede Kamer tot het graven van deze belangrijke verbinding. Het zou nog veel energie kosten voordat in 1904 dit gigantische project door Koningin Wilhelmina werd geopend.

Eindpunt op de Vismarkt

We rijden door en zien rechts het pontje. Een fietser staat vanuit Bern aan de overkant. De pontbaas vaart gedreven en vol enthousiasme naar deze nieuwe klant. Daarna volgt de route langs de voormalige scheepswerf Verolme. Aan het einde van de tocht wacht het terras op de Vismarkt. Dit om de vochthuishouding op peil te houden.

De tocht kan zowel per fiets als te voet worden gemaakt.