Het nieuwe depotgebouw in Heesbeen van het Streekarchief Langstraat Heusden Altena (SALHA) is een aanwinst. Dit bleek zaterdag 11 april tijdens een druk bezochte Open Dag in Heesbeen.

Door Door Hans van den Eeden

Achter de muren van het nieuwe depotgebouw zet men een stap in het verleden. Immers, daar worden de archieven en collecties uit de gemeenten Altena, Heusden en Waalwijk bewaard. Samen vertellen zij het verhaal van de historie van de regio. Zaterdag waren velen belangstellend hoe het gebouw er van binnen uit ziet. Door de markante muurschildering aan de buitenzijde was het gebouw snel gevonden. Veel mensen toonden belangstelling voor het nieuwe depot. Dit werd bevestigd door de rondleidingen. Duidelijk is dat een grote variatie aan archieven en collecties bij SALHA zijn ondergebracht. Naast archieven van gemeenten gaat het om onder andere personen, families, verenigingen, bedrijven en kerkgenootschappen. Ze bestaan onder andere uit documenten, foto’s, films, bouwtekeningen, kranten, kaarten en prenten. Het is een stimulans om te bekijken en onderzoek te doen.

Blikvanger

De blikvanger van het gebouw aan de buitenzijde is een grote muurschildering. Het is het werk van het kunstenaarsduo Nina Valkhoff en Ricardo van Zwol van ‘Kings of Colors’. Het vertelt een verhaal waarbij verleden en heden samenkomen. De ontwikkeling van het geschreven woord, van ganzenveer en inkt op perkament en papier, vormen de inspiratie van de schildering. Verder van boekdrukkunst tot digitale documenten. Het laat de diversiteit aan vormen zien van de archiefstukken die door het Streekarchief worden bewaard. Deze compositie zit vol beweging. Er is een hand met ganzenveer te zien. Verder rondvliegende papieren en inkt die een eigen leven lijken te leiden. Tijdens de rondleidingen werd betrokken vertelt wat er bij het bewaren van archieven en collecties allemaal komt kijken. Wat was de aanleiding voor het nieuwe depot? Het streekarchief SALHA beheert archieven uit de gemeenten Altena, Heusden en Waalwijk. De depotlocatie in Zaltbommel was na april niet meer beschikbaar. Het nieuwe depot heeft geen publieksfunctie. Verder is het duurzaam en toekomstbestendig Een bezoek aan het archief leert dat er ruimte is voor bijna 7 kilometer archiefmateriaal. Voor de foto’s en filmcollecties is er een speciaal ‘koud depot’. Het gebouw wordt ondersteund met kastjes voor vleermuizen en huismussen.

Detail muurschildering. (foto: Hans van den Eeden)

Beeld

Een belangrijk onderdeel van het archief is de collectie ‘beeld en geluid’. Het heeft een duidelijke meerwaarde als dit gekoppeld kan worden aan de samenhang met gebeurtenissen, personen, locaties, datering en mogelijk zelfs anekdotes. Thans wordt het archief steeds meer digitaal geraadpleegd. Daardoor is ook het bezoek aan de studiezaal afgenomen. De beeldbank is voor met name de inwoners van belang. Wekelijks komen er meerdere reacties en aanvullingen op foto’s via de website binnen. Door dit samenspel worden de beelden beter zichtbaar. Daarmee wordt bevestigd dat met name de beeldbank leeft bij mensen. De beeldbank omvat zowel film-, foto- als audiomateriaal. Bij bewegend beeld kan gedacht worden aan filmspoelen (zoals 8 mm of 16 mm) of tapes (zoals Betamax of VHS). Maar ook dvd’s of cd-roms zitten in de collectie. Bij stilstaand beeld: foto’s, (glas)negatieven of dia’s. Het audiodeel van de collectie is het kleinst van allemaal. Hierin zijn cassettebandjes en cd’s, maar ook audiospoelen en langspeelplaten ondergebracht. Een bijzonder item in de collectie is het reclameplaatje ‘LIPS draait door’: een klein speelplaatje in een vouwbaar hoesje met een naald erop, zodat je het zelf kunt afspelen.

Schenkplaats

Veel mensen weten ook het archief als ‘schenkplaats’ te vinden. Omdat de beeldbank veel gevarieerd materiaal ontvangt is goede selectie hierbij van belang. Immers, niet alles is historisch interessant voor de regio. Ook bij teveel foto’s ‘van hetzelfde’ moeten keuzes worden gemaakt. Tevens moet er onderzoek gedaan worden naar auteursrechten. Ook is het belangrijk om na te gaan of deze foto’s of films al bij andere archieven zijn ondergebracht. Bewegende beelden worden uitbesteed aan een externe partij. SALHA blijft altijd open staan voor nieuw materiaal. Het is immers zonde als beeldmateriaal op een zolder in een oude doos blijft liggen. Daarnaast kan dan niemand ervan genieten. Door het nieuwe depot is er door SALHA een nieuwe stap gezet. De studiezaal in het voormalige stadhuis blijft geopend. Door het nieuwe depot ontstaat er voor SALHA en ook voor de gemeente Heusden een nieuwe situatie. Dit betreft onder andere de bestemming van het voormalige depot aan de Demer.