‘Mariapoli Mariënkroon’ in Nieuwkuijk is een inspirerende plaats voor bezinning en ontmoeting. De internationale Focolarebeweging is respectvol in de voormalige Cisterciënzer abdij, als nationale locatie, actief. Dit wordt bevestigd tijdens een interview met Michel Bronzwaer.

Door Hans van den Eeden

Wie Mariapoli Mariënkroon bezoekt wordt getroffen door de rust. Dit wordt versterkt door het open karakter van deze intieme ‘groenplaats’. Veel inwoners uit de regio bewaren goede herinneringen aan de Cisterciënzers. Wat is hun geschiedenis? Door politieke omstandigheden werden in 1902 dertigduizend kloosterlingen Frankrijk uitgezet. Vanuit Pont Colbert bij Versailles, en een tussenstop in het Belgische Yvoir, koopt abt Paul Maréchal het leegstaande kasteel Onsenoort in Nieuwkuijk. De abt zag het verblijf in Onsenoort als tijdelijk. Als de abt en het convent in 1918 door gewijzigde politieke omstandigheden naar Frankrijk terugkeren, blijven enkele monniken achter. Zij maken een ‘doorstart’ en Onsenoort krijgt in 1929 de status van priorij. Later krijgt het klooster de naam Mariënkroon. Met deze naam wordt een relatie gelegd tot de gevluchte Cisterciënzers uit Heusden en Elshout. In 1957 krijgt Mariënkroon de status van abdij. Net als vroeger slaan mensen ook anno 2024 door oorlog en geweld op de vlucht. Thans zijn 22 vluchtelingen (vrouwen en kinderen) uit Oekraïne op het terrein gehuisvest.

Vluchtelingen

Opvang van vluchtelingen was ook tijdens de Eerste Wereldoorlog het geval. Ruim 250 Belgische vluchtelingen vonden gastvrij onderdak in de abdij. Door de opmars van de geallieerden in 1944, in de Tweede Wereldoorlog, vluchtten ongeveer 1.700 inwoners uit Nieuwkuijk en omliggende dorpen naar de abdij. Tijdens de Watersnood van 1953 en de Hongaarse Opstand in 1956 gaan de poorten van Mariënkroon opnieuw open. Later dreigde door de ontkerkelijking en gebrek aan nieuwe aanwas sluiting van de abdij. Maar er was redding. De Focolarebeweging nam haar intrek in de abdij. In 2016 overleed abt Gerardus Hopstaken. Snel werd duidelijk dat de Focolarebeweging de intenties en de visie van de abdij eigentijds met ambitie ging invullen. Michel Bronzwaer vertelt dat de beweging tachtig jaar geleden in de Italiaanse stad Trento haar wortels heeft. Het was een groep jonge vrouwen die geïnspireerd raakte door de 23-jarige Chiara Lubich. “Zij namen het evangelie ter hand en besloten er de leidraad van hun leven van te maken.” Het zou het begin worden van de wereldwijde Focolarebeweging. Op jonge leeftijd sprak deze beweging Bronzwaer aan. “We kiezen voor cohesie en respect. Verder willen we op basis van de Bijbel en God als inspiratie de eenheid versterken en polarisatie vermijden.” Vanuit deze visie staat Focolare open voor mensen van alle religieuze richtingen. Bronzwaer benadrukt dat solidariteit tussen generaties en sociale achtergronden belangrijk zijn voor Focolare. Over heel de wereld zijn daartoe tal van kleine en grote Focolare gemeenschappen actief.

Grote variatie accommodaties

Wie op het terrein van Mariapoli wandelt ademt de stilte. Bijzonder is de witte Mariakapel, die door de monniken eind 1944 is gebouwd. Nostalgisch is het voormalige zwembad met badhokjes. Op het complex is veel te doen en te beleven. Zo is de culturele organisatie Honsoirde actief in de historische toren. Ook de Heemkundekring Onsenoort was er nog jarenlang actief tot haar vertrek in 2023 naar de bibliotheek in Vlijmen. Na de overdracht van het terrein aan de Focolarebeweging werden de handen stevig uit de mouwen gestoken. Michel Bronzwaer, die op het terrein woont, vertelt dat het complex over een grote variatie aan accommodaties beschikt. Er is een gastenverblijf waar men tot rust kan komen. Ook zijn er in 2013 nieuwe woonhuizen gebouwd.

Open gemeenschap

De gemeenschap bestaat uit gemiddeld 40 personen. Een groep vrijwilligers is voor onder andere het tuinonderhoud actief. Om de onderlinge communicatie te bevorderen wordt er regelmatig een ‘Happy Hour’ gehouden. Iedere zondag om 10.00 uur worden er Rooms-Katholieke kerkdiensten gehouden. Ook is er een Oecumenische kapel. “We willen nadrukkelijk een open gemeenschap zijn. Daarom zijn wandelaars op het terrein van harte welkom. Met name werknemers van het Bedrijventerrein Het Hoog maken daarvan in hun pauze gebruik. Veel groepen ‘van buiten’ maken gebruik van het conferentiecentrum Abdijhof. Bekend is ook de jaarlijkse boekenbeurs van de Vincentius vereniging. Belangstellenden voor de geschiedenis kunnen in het museum teruggaan in de tijd. In het gastenverblijf bij de receptie kan koffie worden gedronken. Daar kan men zich laten informeren over de doelstelling en werkwijze van Focolare. Voor fietsers is het terras een populaire tussenstop.” Focolare: een betrokken inspirerende en bemoedigende gemeenschap.