Muziek verbindt mensen met verschillende culturele achtergronden. Dit bleek tijdens een sfeervol concert van ‘Orchestre Al Jamal’ in de boomgaard van het Gouverneurshuis in Heusden.

Door Hans van den Eeden

In de gemeente Heusden is er op muzikaal gebied veel te beleven. Op tal van locaties wordt een variatie aan presentaties -veelal gratis- georganiseerd. Bijzonder en intiem zijn de concerten die in de fraaie tuin van het Gouverneurshuis in de vesting worden georganiseerd. Onlangs presenteerde Orchestre Al Jamal zich enthousiast in de boomgaard. Door de enorme hitte bleek dit een aangename verkoelende plek. Verder een plek van bezinning, inspiratie en vooral om van muziek te genieten. Tijdens het optreden werd zowel traditionele als moderne Arabische muziek gespeeld. Het ging hierbij om toegankelijke aanstekelijke volksmuziek. Dit gebeurde veelal via improvisatie met soms een lichtelijk jazzy tintje. Improvisatie is één van de belangrijkste kenmerken van de Arabische muziek. De groep etaleerde en stond open voor cross-overs van oost naar west en terug. Gedreven zocht de groep interactie met andere Arabische instrumenten, zoals qanûn, santoor en ney. Met een goede interactie speelden en zongen de vijf muzikanten tot genoegen van het publiek op hun traditionele instrumenten. Deze internationale muzikanten hadden nog nooit de vesting bezocht. Ze toonden zich erg enthousiast en komen graag terug. Zo speelde Mouafak Al Jamal uit Syrië de ‘ud’ ofwel de Arabische luit.

Volksmuziek

Mouafak Al Jamal uit Syrië speelde de ‘ud’ ofwel de Arabische luit. Hij toonde zich een groot vertolker van klassieke Arabische en populaire Palestijnse muziek. Hij was verrast dat de middeleeuwse Nederlandse volksmuziek veel verwantschap vertoont met de Arabische volksmuziek. Verder ziet hij mogelijkheden voor interessante oost-west-crossovers. Veel waardering was er ook voor de muzikale bijdrage van Sattar Al-Saade uit Irak. Deze Arabische muzikant leverde met percussie en zang een belangrijke bijdrage aan het concert. Bijzonder was de Iraakse bijdrage op traditionele drums uit het Midden Oosten. De improvisatie kwam mede tot uiting via Taqsim. Boeiend was te zien hoe een variatie van instrumenten werden gebruikt. Het ging hierbij onder andere om trommelinstrumenten zoals de ‘tabla’. Deze Arabische vaastrommel gaf een extra accent aan het concert. Dit werd met een tamboer ondersteund. Ook het effect van de Arabische rietfluit was bijzonder. Daar bleef het niet bij. Crispijn Oomes was met zijn viool volledig in zijn element. Deze internationale artiest speelt in diverse ensembles traditionele volksmuziek. Hij bleek goed op de hoogte van zowel Arabische, Turkse, Griekse, Balkan, Roemeense, Hongaarse, Zweedse, Ierse als Nederlandse muziek. Hij vertolkte deze volksmuziek met ambitie. Dat Wolfram Reisiger op zijn accordeon van alle markten thuis is bleek tijdens het concert in de boomgaard. Johanna Dupré zorgde als violist voor koelte in de warme Gouverneurstuin. Het orkest speelde toegankelijk ruim 20 nummers. Hierbij werd iedere keer de toon door een oud instrument ingezet. Zo bepaalde de Darbuka de start van arrangement ‘Lamma bada Yatathana’.

Overeenkomsten

Dat gold ook voor het typische internationale volksinstrument: de bekende accordeon. Gevoed door de kleurklank van dit bijzondere instrument werden diverse stukken gespeeld. Dat gold in ieder geval voor muziekstukken als Akher ayam el saifeye, Hanna el Sekran , Kanna Enna Tahoun en Awel Marra. Het bevestigt dat volksmuziek de bezoekers meeneemt naar internationaal cultureel erfgoed. Tijdens het concert werd duidelijk dat volksmuziek uit verschillende continenten geen verschillende werelden zijn. Het onderscheid tussen westerse en niet-westerse muziek lijkt minder voor de hand te liggen dan gedacht. Er zijn namelijk veel overeenkomsten en daarnaast hebben de twee werelden elkaar vaak beïnvloed. Bij het hanteren van deze twee begrippen wordt er zelden gesproken over de overeenkomsten. Het sfeervolle -gratis- concert met als thema ‘Muziek verbindt en

overschrijdt grenzen’ werd een groot succes. Het bevestigt dat volksmuziek de bezoekers meeneemt naar internationaal cultureel erfgoed. De provincie Noord-Brabant had bewust gekozen voor de kleinschalige Noord-Brabantse culturele hotspot’: Het Gouverneurshuis Heusden. Dit voor een serie van vier gratis concerten. Op 27 september wordt het laatste -opnieuw gratis- concert om 14.00 uur in de Gouverneurstuin gehouden.