Tijdens de meimaand herdenken en koesteren velen de vrijheid. Dat geldt in ieder geval voor de KBO Elshout. Als aanloop werd vrijdag het Oorlogsmuseum in Aalburg bezocht. Dit krijgt op woensdag 13 mei met de vertoning van de film ‘80 jaar vrijheid’ een vervolg.

Door Hans van den Eeden

KBO ofwel ‘Kom Bij Ons’ Elshout maakt deel uit van het bloeiend verenigingsleven in het kerkdorp. Het organiseert tal van activiteiten voor senioren. Naast ontspanning is er veel belangstelling voor de educatieve activiteiten. Dit werd onlangs tijdens een bezoek aan het Oorlogsmuseum in Wijk en Aalburg bevestigd. Ondanks dat het museum niet groot is was er genoeg te zien. Betrokken vertelden de gidsen over de relatie tussen ‘de overkanten’ van de Bergsche Maas. In het museum stap je letterlijk de geschiedenis van Altena en de Tweede Oorlog binnen. Op een indringende wijze vertelde ieder object zijn eigen verhaal. De huidige gemeente Heusden werd eind 1944 bevrijd. Omdat de Bergsche Maas frontgebied in 1944-1945 was, gold dat niet voor de huidige gemeente Altena en de verschillende dorpen. Tijdens het bezoek van de KBO Elshout werd duidelijk dat het verleden en de actualiteit zich met elkaar verbinden. In het museum stap je letterlijk de geschiedenis van Altena binnen

Film

In het verlengde en het bezoek aan het Oorlogsmuseum krijgt dit op 13 mei voor de KBO Elshout een vervolg. Dit gebeurt met de vertoning van de film ’80 jaar vrijheid’. Deze film is een productie en initiatief van het Departement Nut van het Algemeen afdeling Heusden. In de film zijn ervaringen van de Tweede Wereld Oorlog in de gemeente Heusden op een toegankelijke wijze vertaald. Vorig jaar waren zes inwoners van de gemeente druk in de weer met het maken van de film ‘80 jaar vrijheid. De samenstellers zijn er royaal in geslaagd om educatief een film voor verschillende generaties te maken. Bij verschillende locaties werden opnames gemaakt. Filmer Adri Eijkemans was meteen enthousiast. Bij de start van de film gaat Saskia The in de voormalige schuilkelder aan de Hoogstraat nader in over de opzet van de film. Zij vertelt over het initiatief tot het maken van de film. In de sfeer van ‘niet het vele is goed, maar het goede is veel’ kreeg het script vorm. Met ambitie werd een team samengesteld. Als aanloop van de film verhaalt Johanneke van Kooten het gedicht van Leo Vroman ‘Kom vanavond met verhalen’. Bijzonder zijn de opnames bij het Pijlmonument in Drunen. Vanaf deze locatie rukten de Schotse Highlanders op voor de bevrijding. Symbolisch werden op deze locatie door de samenstellers klaprozen gelegd.

Historische filmfragmenten

De achtergrond van het pijlmonument werd door Harrie van Delft verwoord. Tijdens de film worden de kijkers meegenomen naar bijzondere locaties. Hierbij worden verhalen en anekdotes verteld. Indrukwekkend is het beeld bij de maquette van het voormalige historische stadhuis. Hier vertelt Harrie van Delft dat er tijdens de stadhuisramp veel slachtoffers zijn gevallen. In de kelders schuilden veel Heusdenaren. Indrukwekkend aan de film zijn historische filmfragmenten. Zij geven een indruk van zowel de oorlogsjaren als de bevrijding. Ook roepen deze beelden relaties naar actuele brandhaarden in de wereld op. In de film wordt stilgestaan bij het herdenkingsmonument bij het voormalige stadhuis. Indrukwekkend zijn de beelden in de tuin van het Gouverneurshuis. Het glasmonument van Felicitas Engels-Neuhold herinnert aan de dramatische nadagen van de Tweede Wereldoorlog. Daar verwoordt Jacques Smeets, dichterlijk en met respect, de tranen van Heusden. “In de glazen handen zien we de wanhoop uitgedrukt van de slachtoffers, veelal kinderen.” Aansluitend wordt het gedicht ‘Wanhoop’ voorgelezen. Dat het drama in Heusden niet onopgemerkt is gebleven in Nederland blijkt uit het verhaal van Jolanda Verhagen. Toegankelijk vertelt ze over de gedwongen evacuatie van de inwoners in december 1944.

Kaas

Pas op 5 mei 1945, bij de bevrijding konden zij terug naar huis. Veel huizen waren beschadigd. Gedreven vertelt Jolanda over de hulp van Hulpactie Rode Kruis (HARK). Niet minder dan vier schepen uit het ‘kaasstadje’ Alkmaar arriveerden op 8 augustus 1945 bij de aanlegsteiger in Heusden. Met een grote ronde kaas in de hand vertelde Jolanda over de hulpactie uit Alkmaar. Een deel van de hulpgoederen kwam oorspronkelijk uit het Engelse stadje Bath. Later werden de goederen in de omliggende gemeenten verdeeld. Deze hulpactie in de sfeer van ‘Het stadje van de kaas helpt het stadje aan de Maas’ bevestigt de solidariteit in Nederland. Tot de verbeelding spreekt ook het verhaal van Johanneke van Kooten over het mirakelbeeldje ‘Maria van Heusden’. Volgens een legende zou het in 1421 bij de Elisabethvloed tegen de stroom in vanuit het toen katholieke Aalburg zijn aangespoeld. Het beeldje werd met gevaar voor eigen leven op 5 november door Pastoor Mommers uit de brandende Waterstaatskerk gered. Hieruit blijkt dat we deze vrijheid moeten koesteren.

De film is op 13 mei in het Seniorencentrum De Elshof in Elshout om 10.00 uur gratis te zien. Belangstellenden zijn van harte welkom.Tijdens de vertoning van de film zijn alle samenstellers aanwezig; Jacques Smeets, Johanneke van Kooten, Saskia The, Adri Eijkemans, Jolanda Verhagen en Harrie van Delft.