Op zaterdagavond 8 november hielden het St. Barbara Gilde en de Onze Lieve Vrouwe Schuts uit Vlijmen hun jaarlijkse ‘Teerdag’. Op het jubileum van beide schutterijen werd meerdere malen het glas geheven.

Door Hans van den Eeden

Wie meer over de geschiedenis van de Vlijmense Schutterij aan de weet wil komen, kan niet om Theo Boom (1936) heen. Ondanks dat hij sinds 1963 in Haarsteeg woont, is zijn betrokkenheid bij de Schutterij in Vlijmen groot. Sinds 1971 is hij gedreven lid van de Schuts. Daardoor is hij één van de oudste leden. Het St. Barbara Gilde werd in 1425 en de Onze Lieve Vrouwe Schuts in 1320 opgericht. Dat betekent dat de gildes respectievelijk 600 en 705 jaar oud zijn. Kortom, aanleiding voor een dubbelfeest. Theo Boom wijst naar de rooms-katholieke oorsprong van de gildes en hun religieuze tradities. De betekenis van Maria is bekend. Dat geldt minder voor het St. Barbara Gilde. De naamdag van Barbara is 4 december en wordt sinds de 7de eeuw vereerd. Zij is onder andere de beschermheilige van klokkenluiders en gevaarlijke beroepen. Door gebrek aan voldoende aanwas werd in 2017 besloten tot een fusie van beide Vlijmense gildes. Dit ging met zowel emotie als gevoel van realiteit gepaard. De ‘Teerdag’ die ook door oud gildebroeders en -zusters en hun partners werd bezocht was een feest van herkenning.

Theo Boom met vaan St. Barbaragilde (foto: Hans van den Eeden)

Expositie

Deze werd versterkt met een kleine expositie. Hierbij trok het paneel van de Heemkundekring Onsenoort veel belangstelling. Dat gold ook voor het historische vaan van de St. Barbara Schuts. De historie hiervan gaat terug naar de dertiende eeuw. Aanvankelijk konden alleen familieleden lid van het Gilde worden. De oorsprong ligt bij de broederschappen die een religieuze functie hadden. De Gildes zijn groeperingen van mensen uit het volk. In Vlijmen ontwikkelden de broederschappen zich tot Schuts. Het woord ‘Schuts’ lijkt afgeleid van ‘schieten’. Maar dat is niet zo. ‘Schuts’ betekent beschutten en beschermen. Kortom het is een gezelschap, dat de gemeenschap beschermt. Ook bij natuurrampen en andere rampen, watersnood, oorlogen en besmettelijk ziektes werd hulp geboden. Ook vervulden de gildes een rol bij het begraven van overledenen. Dat is nog steeds zo. Een lid van het Gilde wordt met ‘gilde-eer’ begraven. Maar ook onderlinge wedstrijden zijn belangrijk.

Theo Boom vertelt dat het Gilde regelmatig ‘op de boom’ schiet. Wie na verschillende wedstrijden wint mag zich koning of zelfs keizer noemen. Trots is hij op zijn zoon John die zich met glans ‘keizer’ mag noemen. Belangrijk voor het Gilde zijn ook de contacten en wedstrijden van de Kring. Hierbij zijn ook andere gildes uit de regio aangesloten. Maar het Gilde doet meer. Zo presenteren zij zich bij herdenkingen en speciale gebeurtenissen. Bijzonder hierbij is het Vendelzwaaien. Voor Boom zijn naast het schieten de sociale contacten met de andere leden erg belangrijk. “Hierdoor ontstaan vriendschappen en ondersteunen we elkaar. Dat kan met klusjes, maar ook bij moeilijke momenten. Ook de tradities van het Gilde spreken mij sterk aan.” Zijn betrokkenheid met de Lambertusparochie van Haarsteeg is groot.

Vaan St. Barbaragilde (foto: Hans van den Eeden)

Doener

Dit komt mede tot uiting in klusjes die hij in de sfeer van ‘Jozef de Timmerman’ verricht. “Ik ben een doener en steek daarvoor graag de handen uit de mouwen." Met plezier denkt Boom ook terug aan de verwevenheid tussen kerk en sportiviteit. Zo maakte hij verschillende malen te voet bedevaarten naar de St. Jan in Den Bosch. Daar bezocht hij de Wonderbare Moeder. “Omdat je nuchter moest zijn om de hostie te ontvangen was dat door de lange dag vaak een moeilijke opgave. Door deze ontbering vielen verschillende bedevaartgangers in de St. Jan flauw. Uit voorzorg waren in de St. Jan EHBO posten aanwezig.” Het is een vorm van nostalgie en religieus erfgoed waar hij met plezier en een knipoog aan terug denkt. Vast staat dat bij Theo Boon sportiviteit in zijn genen zit. Zo liep hij 25 keer de wandeltocht de ‘Tachtig van de Langstraat’. Ook heeft hij 50 keer de 4-daagse in Nijmegen op zijn naam staan. 450 Kilometer duurde de tocht naar het Duitse Idstein. Uit het interview blijkt, dat hij nog actief is als bezorger van het blad van de Heemkundekring Onsenoort en ‘Ons’ van de KBO. “Vaak word ik dan binnengevraagd om een ‘bakske’ te drinken. Theo Boom kijkt met plezier terug op zijn leven en voelt zich in zowel Haarsteeg als Vlijmen helemaal thuis. Zo was hij 15 jaar lang tot groot genoegen Sinterklaas in het zorgcentrum St. Janshof in Vlijmen. Als teken van waardering voor zijn maatschappelijke inzet ontving hij de koninklijke onderscheiding ‘Lid van de Orde van Oranje Nassau’. Deze draagt hij fier op zijn gildepak.