Zondagmiddag gingen schoolkinderen tijdens de workshop ‘Hemelse tonen’ in het Gouverneurshuis muzikaal helemaal los. Het vormde, kleinschalig, de start van het tweejaarlijkse internationale Jacob van Eyck Festival.
Door Hans van den Eeden
Deze spraakmakende activiteit wordt in Heusden, Drunen en ’s-Hertogenbosch de komende periode gehouden. In de sfeer van ‘Klinkend Erfgoed’ vond zondagmiddag in de Gildezaal de informele start van het tweejaarlijkse Jacob van Eyck Festival plaats. Tien kinderen gingen hiervoor speels op beiaard avontuur. De scholieren waren afkomstig van de Scala scholen uit Drunen, Vlijmen en Heusden. Beiaardier Joost van Balkom daagde de kinderen uit om op instrumenten muziek te maken. Dit gebeurde onder andere om met speeldoosjes en lege flessen een mini-beiaard te maken. Ook legde hij uit wat een carillon is. Zij horen dit vaak vanuit de toren in Drunen bij de Lambertuskerk. Verder vanuit de toren van het voormalige stadhuis. Tijdens de workshop maakten de kinderen ook kennis met de klanken van grote en kleine klokken. De kinderen gingen zelf, door het maken van kleine instrumenten, speels aan de slag. Ook werd geheel in stijl het lied: ’Vader Jacob, slaapt gij nog’ gezongen en muzikaal door hen zelf ondersteund. Tijdens de speelse workshop werd gebruik gemaakt van een variatie aan ‘boomhackers’. Door deze variatie waren de kinderen in staat om speels muziek te maken. Daardoor kreeg ieder kind een eigen rol. Na de workshop presenteerden de kinderen zich met de muziekinstrumenten en zang enthousiast en swingend aan hun ouders en belangstellenden. De workshop en presentatie werd door Rinka van der Schans aan de piano ondersteund.
Meta test een speeldoosje uit.
Uitnodiging
Als klap op de vuurpijl nodigde beiaardier Joost van Balkom de kinderen uit om hoog in de toren een bezoek aan de stadsbeiaard van de St. Jan in Den Bosch te komen brengen. In deze 73 meter hoge toren hangen luidklokken en is een beiaard aanwezig. Gezien het succes is de verwachting dat het project van Joost van Balkom, tevens beiaardier in Drunen en Heusden, een vervolg zal krijgen.
Wie meer over de betekenis en de werking van carillons te weten wil komen is 9 oktober om 20.00 uur welkom voor een gratis lezing in het Gouverneurshuis. Hierbij zal John Vermulst met als thema ‘Van monniksklok tot mobieltje’ ingaan op de geschiedenis van het klokkenspel. Hierbij zal hij ook aandacht voor de religieuze betekenis van klokken vragen. Voorbeelden zijn de vroegmiddeleeuwse handklokken. De opdrukken van deze klokken herinneren aan het verleden. Toen de Ierse monniken in de zevende eeuw naar het vaste land van Europa kwamen om te missioneren, droegen zij een klokje met zich mee om zich aan te kondigen. Ook wordt aandacht besteed aan de klok van de Heusdense Grote of Catharijnekerk. Deze klok herinnert aan de Bossche school uit 1412. Tijdens de lezing wordt ook ingegaan hoe klokken zich tot speeldoos ontwikkelden. Zo hebben de carillons (of beiaarden) in Heusden, Drunen en ’s-Hertogenbosch een middeleeuwse oorsprong. Het gezegde ‘In Keulen horen donderen’ zal ook worden uitgelegd. Ook zal aandacht worden besteed aan de variatie van bijzondere klokken in Heusden-vesting. Ook zal Jacob van Eyck, de beroemde blinde klokkenspeler, fluitist en componist, met wortels in Heusden, veel aandacht krijgen.
Veel te beleven tijdens het festival.
Lips
Uiteraard zal nader worden ingegaan op de carillons van Drunen en Heusden. De oorsprong van de parochie Sint Lambertus in Drunen ligt in de 13de eeuw. Het huidige kerkgebouw dateert uit 1954. Aanvankelijk zou de kerk geen toren krijgen. Maar dank zij een gift van de firma Lips kon deze toch worden gerealiseerd. Het carillon heeft 47 klokken. De zwaarste klok weegt 861 kg. De klokken zijn in 1954-1955 gegoten door Eijsbouts-Lips. Drie daarvan zijn ook in gebruik als luidklok. Bijzonder is de toren van het stadhuis van Heusden. Het historische stadhuis werd in november 1944 verwoest. Het huidige stadhuis is ontworpen in de stijl van de Bossche school en dateert uit 1956. Het is nu in gebruik als bezoekerscentrum van het toeristisch Informatiepunt. Verder is het Streekarchief Langstraat, Heusden en Altena (SALHA) in het gebouw gevestigd. Het carillon heeft 48 klokken. Het is een vier-octaafs carillon met een mooi helder geluid en gemaakt door Petit & Fritsen en Eijsbouts. Kortom: Hemelse geluiden van ‘tamme engelen’ waar terecht aandacht voor wordt gevraagd.