Het Jacob van Eyckfestival is in Drunen en Heusden niet ongemerkt voorbij gegaan. Tijdens een muzikale rondreis klonken vanuit de carillons vrolijke en vooral hemelse tonen.

Door Hans van den Eeden

Tijdens de vierde editie van het Jacob van Eyckfestival klonk er inspirerende carillonmuziek in Drunen en Heusden. Vier internationale beiaardiers uit Nederland, België en Zwitserland namen het publiek mee op een muzikale reis. Dit van de Sint-Jan en het Stadhuis in ’s-Hertogenbosch, de Lambertustoren in Drunen tot het Stadhuis in de vestingstad Heusden. Drijvende kracht achter het festival is Joost van Balkom, beiaardier van onder andere Heusden en Drunen. Bij de start van het festival waren Heusdenaren onder de rook van de St. Jan getuige van deze start van het festival. Daar sprak de Heusdense wethouder Jeroen van den Bosch lovende worden aan het adres van Joost van Balkom. Dit werd met de publicatie van ‘Met vuistengestomp en voetgetrap’ ondersteund. Bijzonder is dat in het Gouverneurshuis, met het thema ‘Hemelse tonen’ door Van Balkom de informele start voor een geslaagde workshop voor kinderen uit Vlijmen, Drunen en Heusden werd gegeven. Het werd een geslaagde educatieve activiteit die om een vervolg vraagt en ook krijgt.

Stadscarillon van Heusden. (Foto: Hans van den Eeden)

Lausanne

Geïnspireerd door de muziek van Jacob van Eyck (1590-1657) werden tijdens het festival totaal zestien concerten gegeven. Internationaal vermaarde beiaardiers brachten zowel historische als hedendaagse klanken tot leven. Eén van hen was Daniël Thomas, stadsbeiaardier van Lausanne. Hij nam het publiek mee op een muzikale reis door eeuwen beiaardmuziek en verwante genres. In zijn programma klonken fantasieën, dansen en variaties uit diverse Europese tradities in Drunen en Heusden. Voorbijgangers bleven staan en genoten van muziek van Jan Pieterszoon Sweelinck. Dit werd gevolgd door een speelse verzameling van Italiaanse rijmduetten en oude luitmuziek. Hieronder waren stukken van Hans Neusidler, Florian Deuss en Fabrizio Caroso. Daniël Thomas is organist en beiaardier, verbonden aan onder meer de abdij van Montheron (Lausanne) en de kerk van St-Etienne in Bottens. Hij geeft regelmatig concerten op orgel en beiaard in binnen- en buitenland, waaronder Mexico, Zweden en Finland. Naast het klassieke repertoire staat Thomas bekend om zijn improvisaties geïnspireerd op natuur, landschappen en vogels. Ook met het optreden van Gerda Peters was het raak. Hoog keek zij vanuit de stadhuistoren over de vesting. Als gastbeiaardier speelde zij muziek uit de tijd van ‘Allart metten Clocken’. Zij is stadsbeiaardier van Almere, Beverwijk en Voorburg en treedt op in binnen- en buitenland. Samen met Jessica Simonetti vormt zij het duo Duo Bellin.

Volksklanken

Bijzonder was de muzikale actuele bijdrage met het thema ‘Vrede en vrijheid’. Bekende en bewerkte nummers als Da pacem, Domine, Eurovision Theme van Marc Antoine Charpentier. De presentatie van Verleih uns Frieden, Theme from Schindler’s List werkte inspirerend op de luisteraars. Spraakmakend was de melodie Bridge over troubled water van Paul Simon. Herkenbaar was Heal the world van Michael Jackson. Tijdens het festival was er veel te beleven. Het werd een virtuoze reis langs volksklanken, salonmuziek en beiaardtraditie. Tijdens dit festival verzorgde de Nederlandse beiaardier Auke de Boer een sprankelend en gevarieerd programma. De titel ‘Muziek als entertainment’ is sprekend voor de traditie van muziek als publiek genoegen van de 17e-eeuwse torenimprovisaties van Jacob van Eyck. Dit van de lichtvoetige melodieën van salonmuziek, operette, mars en ragtime rond 1900. De voormalige blinde Jacob Van Eyck, was ook een befaamd blokfluitist en beiaardier. Hij speelde ‘ter verpozing’ voor het volk. Het is een concept dat vandaag de dag het best te vertalen is als ‘muziek om van te genieten’. Verrassend was de presentatie van de Belgische beiaardier Jan Verheyen. Hierbij laat hij zich inspireren door het ritme van de natuur. Met een knipoog naar Vivaldi’s beroemde ‘Vier Jaargetijden’ had Jan Verheyen een eigenzinnige beiaardcompositie rondom de vier seizoenen samengesteld. Elk deel van dit concert werd geopend met een fragment uit Vivaldi’s werk. Dit werd gevolgd door verrassende aanvullingen, zoals klassieke miniaturen, moderne filmmuziek en zelfs een popmedley. Zo kwamen in het programma de lente, de zomer, de herfst en de winter voorbij. Veel waardering was er voor John Verhulst, die, met het thema ‘Van Monniksklok tot mobieltje’, in het Gouverneurshuis een educatieve lezing verzorgde. Aan de hand van rijk beeldmateriaal en geluidsfragmenten maakten de bezoekers kennis met historische klokken in de gemeente Heusden. Hierbij kreeg de klok ‘Joris Harelbeke’ in Heesbeen en het carillon van Heusden en Drunen extra aandacht.