De komende weken staat muziek van Jacob van Eyck, naast ‘s-Hertogenbosch ook in Drunen en Heusden centraal. De blinde Van Eyck is in Heusden vooral bekend als stadsbeiaardier van het monumentale stadhuis. Op zondagmiddag 5 oktober gaan kinderen als start in het Gouverneurshuis speels op beiaard avontuur.

Door Hans van den Eeden

In het kader van het festival wordt onder het thema ‘Hemelse tonen’ zondag een bijzondere activiteit voor kinderen van 8 tot en met 10 jaar gehouden. Het wordt een bijzonder beiaard avontuur. De organisatie van het festival daagt de jeugd met enkele vragen uit. 'Wist jij dat er muziek uit een toren kan komen? Maar ook: wat weet je van klokken die liedjes spelen? Weet je wat een beiaard is?' zijn enkele educatieve vragen. De kinderen worden uitgedaagd om zelf op een creatieve en leuke wijze op ontdekking te gaan. Onder begeleiding gaan de kinderen liedjes over klokken zingen. Verder gaan ze met lege flessen een mini-beiaard maken. Ook wordt kinderen geleerd hoe je een melodietje kan programmeren op een speeldoos. “Samen maken we muziek die klinkt als de hemel. Het is dan wel helemaal zelf bedacht! Je hoeft geen instrument te kunnen bespelen, alleen zin te hebben in muziek, knutselen en gezelligheid”, aldus de organisatie. Deze gratis activiteit wordt tussen 13.00 en 16.00 uur gehouden. Aanmelden via: cultuur@gouverneurshuis.nl.

Blind

Met veel elan organiseert de Bossche Beiaardstichting een veelheid aan activiteiten. De beiaardstichting richt zich op zowel ’s-Hertogenbosch als Heusden en Drunen. Zo is Joost van Balkum naast de St.Jan ook stadsbeiaardier van Heusden en Drunen. Hoog in de torens strooit hij regelmatig zijn muzikale vrolijke noten over de gemeente Heusden uit. Het festival dankt haar naam aan de blinde stadsbeiaardier van Heusden Jacob van Eyck (1590-1657). De Van Eyck familie kwam oorspronkelijk uit Den Bosch en vluchtte in de Tachtigjarige Oorlog naar Heusden. Hij was blind, maar dat werd door een uitzonderlijk scherp gehoor gecompenseerd. Als jongeman bekwaamde hij zich in het bespelen van de beiaard. Daarnaast verdiepte hij zich in het mechaniek en in het stemmen van de klokken.

In 1623 verliet Jacob het kleine Heusden en vestigde zich in Utrecht. Deze stad was meer dan negenhonderd jaar bisschopsstad en rijk gezegend met klokken en klokkenspelen. Hij zou er de rest van zijn leven blijven wonen. Maar hij bleef van Heusden-vesting en het historische stadhuis dromen. Van Eyck was nog geen twee jaar in Utrecht of hij was al benoemd tot beiaardier van de Dom. Van Eyck bleef voor altijd met Heusden verbonden. Een plaquette met een plattegrond voor blinden aan het voormalig Heusdense stadhuis bevestigt zijn verbondenheid met de vesting. Ook is Van Eyck bekend om zijn fascinatie voor het blokfluitspel.

Stadscarillon Heusden. ( Foto: Hans van den Eeden)

Beiaardcultuur

De doelstelling van de Beiaardstichting is het onder jong en oud bekend maken van dit muzikale cultureel erfgoed. Dit gebeurt door onder meer het organiseren van beiaardconcerten en educatieve projecten naast ‘s-Hertogenbosch ook in Heusden en Drunen. “De beiaard en de beiaardier zijn nog te onbekend. Dit komt omdat het instrument zich hoog in de toren bevindt. Tijdens beiaardconcerten presenteert de organisatie de beiaard als concertinstrument. Hierbij wordt regelmatig gebruik gemaakt van een zogenaamde ‘rijdende beiaard’. De doelgroep is heel breed: van jong tot oud en al dan niet cultureel geïnteresseerd. Zo kan de jeugd zondag in het Gouverneurshuis nader kennis maken met de ‘beiaardcultuur’, aldus de stichting.

Maar er valt meer te beleven. Zo zal op donderdag 9 oktober tussen 13.00 en 14.00 uur beiaardier Jan Verheyen een gratis concert in Drunen verzorgen. Dit met als thema ‘een muzikale reis door de seizoenen’. In dit kader verzorgt de Belgische beiaardier een sfeervol concert. Hierbij laat hij zich inspireren door het ritme van de natuur. Dit met een knipoog naar Vivaldi’s beroemde Vier Jaargetijden heeft Jan Verheyen een eigenzinnige beiaardcompositie rondom de vier seizoenen samengesteld. Jan Verheyen is stadsbeiaardier van Hasselt en Neerpelt (België). Hij staat bekend als een veelzijdige pionier in de beiaardwereld. Op vrijdag 10 oktober is het bij de Lambertustoren in Drunen weer raak. Tussen 19.00-20.00 uur wordt er een bijzonder -gratis- concert door Daniël Thomas uit Zwitserland gegeven. In zijn programma klinken fantasieën, dansen en variaties uit diverse Europese tradities, uitgevoerd op de grote en kleine beiaard. Kortom: er valt de komende weken veel op het gebied van beiaard te beleven. Wordt vervolgd.