Tijdens het Landelijk Monumentenweekend was er in de gemeente Heusden veel te beleven. Veel belangstelling was er voor de vele monumenten. Naast feiten was het bezoek een educatieve beleving.

Door Hans van den Eeden

Heusden-vesting zorgt als ‘culturele hotspot’ van de gemeente altijd voor verrassingen. Eén van de hoogtepunten vormde het monumentenweekend. Daar gingen kunst, vormgeving en monumenten hand in hand. Zaterdagmorgen was het met de onthulling, onder grote belangstelling, van de bronzen sculptuur ‘AVA 1840’ van kunstenares Catharina van de Ven in de Gouverneurstuin raak. Het verwijst naar het levensverhaal van haar overgrootmoeder. Op zondagmorgen opende Wethouder Ton Pulles in de Gildezaal van het Gouverneurshuis de Open Monumentendag in de gemeente Heusden. Volgens zijn opvatting zijn monumenten waardevol, waar zorgvuldig mee omgegaan moet worden. Ook is een relatie tussen het verleden en het heden van belang. Hem sprak de combinatie van het Event van de Kunstvesting met de Monumentendag erg aan. De kersverse wethouder heeft onder andere monumenten en erfgoed in zijn portefeuille. Verder is hij wijkwethouder van enkele kernen. Omdat Heusden stadsrechten heeft, heeft Pulles – met een glimlach- de status van ‘stadswethouder’. Tijdens de opening nodigde Job van Dooren, voorzitter van het Gouverneurshuis, Ton Pulles nadrukkelijk uit om mee te denken bij de faciliteiten van het enige museum in Heusden: het Gouverneurshuis. Aanvankelijk was het plan om de wethouder de nieuwe poort van het Gouverneurshuis te laten openen. In verband met de regen was dat niet mogelijk.

Abdijhof

Tijdens deze Open Monumentendag waren veel monumenten met het thema ‘Veerkrachtig erfgoed’ opengesteld voor het publiek. Ook waren er extra activiteiten, zoals tentoonstellingen, rondleidingen, fietsroutes en muziekuitvoeringen. Een greep uit de vele activiteiten. Velen namen een kijkje in de Lambertuskerk in Drunen en de Emmamolen in Nieuwkuijk. Ook een bezoek aan de Abdijhof in Nieuwkuijk sprak tot de verbeelding. De Voorste Venne had aan belangstelling niet te klagen. Een intiem inkijkje in de sfeer van ‘gluren bij de buren’ was een bezoek aan het rijksmonument Pelsestraat 12 in de vesting. Meer dan bijzonder was het bezoek aan het zeventiende eeuwse ‘Huis Beelaerts’ aan de Putterstraat 2. Na verval werd het pand met veel inzet en vakmanschap in ere hersteld. Dit voormalige pakhuis en tevens stadsboerderij werden in 2018 door het echtpaar Kimmel geschonken aan de landelijke Verenging Hendrick de Keyser. Deze heeft het pand volledig in stijl gerestaureerd. Op zowel zaterdag als zondag was ook het Commiezenhuis aan de Vismarkt te bezoeken. Het pand verwijst naar een voormalig douanekantoor bij de stadshaven in de vesting. Het monumentale pand werd in de periode van de restauratie met ijsselsteentjes op de oude fundering opnieuw opgetrokken.

Lutherse kerkje en Gouverneurshuis

Velen lieten zich de kans niet ontgaan om een bezoek aan het intieme Lutherse kerkje aan de Putterstraat te brengen. Dit immigrantenkerkje verwijst naar de militaire geschiedenis van Heusden. Door de strategische ligging werden voor de verdediging van de vesting huursoldaten uit Zwitserland en Oostenrijk aangetrokken. Omdat velen van hen Luthers waren is op deze locatie het kerkje gebouwd. In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog werd het kerkje door de opmars van de geallieerden door de bezetter opgeblazen. Via de entree van het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) brachten velen een bezoek aan het voormalige stadhuis van Heusden. Deze nieuwe versie is ontworpen door architect Nico van der Laan. Tijdens de nadagen van de Tweede Wereldoorlog werd ook het stadhuis opgeblazen. Onschuldige inwoners, die zich in de kelder veilig waanden, vonden de dood tijdens de stadhuisramp.

Tijdens deze open Monumentendag was het bij de drie molens een drukte van jewelste. De molenaars van het Heusdense Molenaarsgilde vertelden gedreven over de achtergronden en de werking van de molens. Een van de hoogtepunten vormde een gratis bezoek aan museum het Gouverneurshuis in Heusden. In het museum wordt thans de expositie ‘Vergeten Gildeschatten’ gehouden. Tijdens de exposite werd bevestigd dat de schuttersgilden een icoon vormen van de Brabantse identiteit. Tijdens de expositie werden en worden bijzondere voorwerpen getoond. De expositie ‘Vergeten Brabantse Gildeschatten’ is nog tot en met 25 oktober te bezoeken. Kortom: de Open Monumentendag was, mede door de inzet van veel vrijwilligers, opnieuw een groot succes.