In Heusden-vesting hangt de cultuur letterlijk aan de gevels. Dit blijkt uit grote gedichten van Herman de Conick (1944-1997). Met als titel ‘In ‘t voorbijgaan’ nodigt stichting De Moriaan, via een literaire wandeling, inwoners en bezoekers uit tot nadenken.

Door Hans van den Eeden

Stichting De Moriaan is vooral bekend vanwege de gedichten op grote panelen. Deze zijn bevestigd tegen muren van monumenten in de vesting. De gedichten zijn kort, pakkend en vooral inspirerend. Dit vaak met een mooie gedachte in het hoofd achterlatend. Tijdens een literaire wandeling kunnen de gedichten sinds kort weer worden ontdekt. De gedichten van de Belg Herman de Conick zijn de komende periode aanleiding om in hartje Heusden een mooie wandeling te maken. Uit het uitgebreide oeuvre van De Conick werd door stichting De Moriaan met zorg een selectie gemaakt. Toegankelijkheid was hierbij een uitgangspunt. Dit jaar werd voor het eerst voor panelen op Plexiglas met witte letters gekozen. Vrijdag werd tijdens een sfeervolle en intieme culturele avond het startschot voor de literaire wandeling gegeven. Dit gebeurde door een gloedvolle lezing door Hugo Swillens over de betekenis van dichter Herman de Coninck. De lezing werd met muziek van het ensemble Tango d’Arte ondersteund met Bregje Verboven als zangeres. Tijdens de lezing vertelde Hugo Swillens, dat Herman de Coninck bekend staat als de man, die zijn volk poëzie leerde lezen.

Vastberaden

Uit de lezing bleek, dat de veelzijdige De Conick zowel dichter, journalist, criticus, essayist als tijdschriftleider was. Al op vijftienjarige leeftijd was hij vastberaden om schrijver te worden. Na zijn middelbare school trok hij dan ook naar Leuven om er Germaanse filologie te studeren. Tijdens de boeiende presentatie bleek, dat De Coninck zijn professionele leven in 1966 als leraar startte. In 1970 werd hij redacteur bij het weekblad Humo. Als tijdschriftmaker, essayist en geliefd en succesvol dichter had De Coninck een uiterst invloedrijke positie in de literaire wereld van die jaren. Daarom is het bijzonder, dat als reflex op het verleden de gedichten in Heusden te lezen en te bewonderen zijn. Zowel vestingbewoners als toeristen zijn aangenaam verrast door de gedichten. “We staan met ons campertje in Heusden. Via de fraaie Heemtuin kwamen we toevallig langs een van de gedichten. Het lijkt ons de moeite waard om zowel Heusden te bekijken als de gedichten te lezen”, aldus Henk en Wilma Van Strijen uit Haarlem. De afgelopen tien jaar presenteerde De Moriaan verschillende dichters. Hierbij viel de keuze op met name mannelijke en overleden bekende dichters. Voorbeelden: zijn Jules Deelder en K. Schippers. Stichting De Moriaan dankt haar naam aan het complex aan de Pelsestraat nummer 13.Toen het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC) in 1990 naar Den Bosch verhuisde, kwam het complex leeg te staan.

Ambitie

De ambitie van stichting Het Ravelijn was om in één van de panden met als naam ‘De Moriaan’ een theatertje te vestigen. Van een theatertje is het nooit gekomen. Maar de stichting en de verschillende andere culturele stichtingen lieten hun ambitie op cultureel gebied niet varen. En dat is altijd zo gebleven. Veel activiteiten werden in ‘De Republiek’, Hoogstraat 4 gehouden. Dat is verleden tijd. Thans is het Gouverneurshuis het culturele trefpunt en hart van de vesting. Op cultureel gebied pakt Heusden, ondersteund met veel vrijwilligers, steeds meer uit. Hierbij richt men zich in eerste instantie op inwoners van de gemeente Heusden. Verder zijn kleinschaligheid, sfeer en kwaliteit hierbij trefwoorden. Het spraakmakende Eurofestival, georganiseerd door verschillende Heusdense stichtingen tijdens de pinksterdagen in 1992 op onder andere het Kasteelterrein volgde. Met uitvoeringen op het gebied van dans, muziek en kunst was het festival het grootste, dat de vesting ooit heeft gekend. Spraakmakend was ook in de sfeer van Theater tussen de Schuifdeuren met tal van voorstellingen. Uitdagend riep de vesting zich toen uit tot ‘Culturele Hoofdstad van Europa.’ Daartoe verleenden veel Europese ambassades hun medewerking. Meer activiteiten, zoals op de Vismarkt en concerten op de stadsgracht, volgden. Ook werden in een circustent culturele activiteiten georganiseerd. Nieuwe activiteiten worden thans in samenwerking met verschillende culturele organisaties in Heusden georganiseerd. Hierbij werken zij in het Cultureel Platform Heusden-vesting samen.

*Locaties: Breestraat 2, Breestraat 10, Demer 38, Burchtplein, Jacob van Eyckpassage, Ridderstraat 30, Vismarkt 1a, Nieuwstraat 11.