Fanfare Eendracht Maakt Macht uit Elshout viert in 2026 haar 140-jarig bestaan. Het jubileumboekje uit 1986, destijds vooral gebaseerd op de feestgids van 1926, mondelinge herinneringen en schaarse aantekeningen, schetst hoe een paar gevonden instrumenten uitgroeiden tot het muzikale hart van Elshout. Hier volgt deel een over deze eerste 100 jaar.

Het begon in 1886, vijf jaar na de watersnood van 1880-1881. Bij de inhuldiging van heer Antonius Verhoeven, uit dankbaarheid voor het hulpbetoon in de Heerlijkheid Oudheusden, Elshout en Hulten, ontbrak muziek. Van een zolder kwamen een oude schuiftrombone en een waldhoorn. M. Kempenaars speelde cornet, Drikus Klijn trombone. Medeoprichter Klijn schonk zelf een instrument, blies jarenlang de bas en was voorzitter, erelid en begunstiger. Instructeurs Van der Wiel, Van der Leur en Van Drunen, de eerste directeur Michiel van Balen en later Jan Klijn gaven het korps vorm. Schoolhoofd J. van Heyst werkte als instructeur mee.

Pastoors Spierings en Wirtz (die in 1921 het Groot Koper schonk) beschermden de fanfare. In 1896 werd een repetitielokaal goedgekeurd; in 1911 mocht er ook getapt worden! De fanfare luisterde kerkelijke en burgerlijke feesten op en begeleidde processies en bedevaarten naar Brielle en Kevelaar. In 1924 ontving ze een zilveren medaille voor 25 jaar Kevelaar-processie. Trouwe pioniers kregen zilveren onderscheidingen. Het vaandel uit 1926 ging in de oorlog verloren.

Na de bevrijding hervatte het korps in juni 1945. Instrumenten waren beschadigd of verbrand. Pastoor Versteeg zorgde voor een instrument; H. Brok werd dirigent. Een collecte bracht 480,70 gulden op. Tot dan was de fanfare een onderafdeling van de Jongenscongregatie. Na 1945 bestond die nog slechts in naam. Op 23 maart 1946 werd Versteeg erevoorzitter en trad een zelfstandig bestuur aan onder D. van den Brink. Het eerste jaar gold een ledenstop.

Pieken en dalen

De geschiedenis kende pieken en dalen. Hoogtepunten waren de kampioenswedstrijden in Boxtel (1965: eerste prijs in de tweede afdeling met 288 punten en promotie) en Drunen (1969: kampioenswimpel in de eerste afdeling met 288,5 punt).

Het ledental bleef lang stabiel, tot de drumband (1964) en een gerichtere jeugdopleiding het aantal muzikanten sterk deden groeien. Die aanwas was nodig, maar maakte het lastig het peil van de eerste afdeling te houden. Financieel knelde het eveneens. Subsidie, contributies en donateurs uit Elshout en Drunen volstonden niet.

Het kerkbestuur kende de fanfare gratis gebruik van lokaal, stoelen, vuur en licht toe. Na het 'zaaltje' en het parochiehuis (later Het Rad) verhuisde men in 1954 ’s winters naar café De Gekroonde Hoed, omdat het oude lokaal te koud was. Het beviel zo goed dat de repetities daar jarenlang bleven.

Dansavonden, eigen toneel, rikavonden, rally’s, autocross, wielerrondes, oud papieracties, toto’s, loterijen en festivals moesten de kas spekken. Succesvol waren honderd renteloze aandeeltjes van 25 gulden. In 1953 werd mevrouw L. Lips-Canters beschermvrouw; later nam haar zoon Diederick het stokje over als beschermheer. De Boerenkapel 'Boem, boem, den Bèr is los' droeg bij via wijnfeesten en jubilea. Zo kwam er geld voor een hand geborduurd vaandel (1968), een sousafoon (1969), achttien trommen (1975) en stortingen in instrumenten- en uniformen fonds.

De gemeente leende in 1969 tienduizend gulden voor instrumenten en verhoogde de subsidie. In 1981 droeg ze vijftig procent bij aan nieuwe uniformen. Toen het idee ontstond het oude Elshoutse gemeentewapen terug te brengen, kreeg de fanfare de opdracht een rustbank met dat wapen te bouwen. Uit de steentjesactie en giften bleef geld over voor het uniformen fonds. Het Elshouts Spektakel hoopte in 1986 op een geheel nieuw instrumentarium.

De tijd dat een pastoor het Groot Koper schonk of instrumenten voor een paar honderd gulden werden gekocht, was voorbij.

Vrouwen welkom

Een nieuw tijdperk begon toen ook vrouwen welkom waren. Op 24 december 1972 bezocht Mariëlle Klerks voor het eerst de repetitie. Anderen volgden. Wat eerst wennen was, werd al snel gewoon: zelfs een kerkelijke fanfare mocht gemengd zijn.

Het boekje uit 1986 sloot af met dank aan iedereen die de fanfare had gedragen, en met de wens om in eendracht het 125-jarig bestaan in goede conditie te halen. 'Eendracht maakt macht', schreven de samenstellers, 'tweedracht breekt macht'. Die 125 jaar zijn gehaald. Nu, veertig jaar later, blaast dezelfde vereniging 140 kaarsen uit.

Dit is deel 1, gebaseerd op het 100-jarig jubileumboekje. De in dit artikel genoemde steentjes worden tentoongesteld bij het Jubileumconcert op zaterdag 28 november in De Voorste Venne te Drunen. Kaartverkoop (met pauze consumptie) loopt via het ticketbureau van De Voorste Venne: Fanfare EMM Elshout.