Het volkstuinencomplex in Oudheusden is een multiculturele enclave, die gekoesterd moet worden. Dit blijkt uit de inspirerende expositie van de Stichting Lyra in de bibliotheek in Oudheusden.
Door Hans van den Eeden
Onder het thema ‘Verschillen verbinden met Groene vingers’ worden de bezoekers aan de expositie meegenomen naar de Volkstuinen in Oudheusden. Uit de toegankelijke expositie blijkt dat de volkstuinders in goede sfeer en met respect samen tuinieren. Gedreven komen zij uit de kernen van de gemeente Heusden. Verschillende generaties, met ‘groene vingers’, zijn regelmatig aan de rand van het Oude Maasje te vinden. Onlangs werd dit bij de start van de opening van de expositie, in aanwezigheid van volkstuinders, bevestigd. Bij de opening sprak Freek Driessenaar, bestuurslid van de Volkstuinvereniging, lovende woorden. Ook toonde hij zich in zijn nopjes met de publicatie, die ter gelegenheid van de expositie is verschenen. Volgens zijn overtuiging is de volkstuin een groene plek die gekoesterd moet worden. Ontmoeting, uitwisseling en het telen van groente, fruit, kruiden en likeur gaan hier hand in hand. Tijdens de bijzondere expositie worden de bezoekers ‘bij de hand genomen’ en maken kennis met het wel en wee van tuinders.
Deel van de expositie. (Foto: Hans van den Eeden)
John Leddy
Zo is er een bijzondere afbeelding van de overdracht van de volkstuin van John Leddy (1930-2022) aan dochter Rixt te zien. Hij was een van de eersten, die daar een volkstuin had. Op hoogbejaarde leeftijd fietste John Leddy op zijn driewieler nog regelmatig vanuit de vesting naar zijn volkstuin. Wie de expositie bezoekt raakt onder de indruk van de landschappelijke sfeer. Het complex herinnert met een wijds uitzicht aan de historische vesting. Vanaf de jaren zeventig zijn de stadswallen hersteld. Als laatste ‘restant’ bleef het volkstuinencomplex behouden. De expositie vertelt dat het complex 130 percelen telt. Op de panelen valt te lezen, dat liefhebbers met een Turkse, Servische, Poolse, Schotse, Indiase, Sri Lancaanse, Oekraïense, Portugese, Afghaanse, Arabische, Russische en Eritrese achtergrond hier een plek hebben. Velen van deze medelanders komen van oorsprong van het platteland. Daarom is een volkstuin niet vreemd. Dwars door het volkstuinencomplex loopt het wandelpad ‘Ommetje Herpt-Oudheusden’. Vanaf dit complex kan via de begraafplaats Buytenhove de Heusdense weg worden bereikt. Tijdens de expositie komen verschillende enthousiaste volkstuinders aan het woord. Vol passie wroeten ze met hun handen in de aarde. Zij staan symbool voor andere volkstuinders. Gevoed door de achtergronden legt iedere tuinder zijn of haar eigen accenten. Zo is er royale aandacht voor imker Ismail Uzun. Dat hij in de ban van het bijenvolk en haar koningin is, steekt hij niet onder stoelen of banken. De gemoedelijke sfeer en vooral het internationale karakter van de tuin spreekt hem erg aan. In zijn volkstuin heeft Ismail een huisje geplaatst. Dit om samen met familie en bekenden een kopje thee te drinken. Het multiculturele karakter wordt gevoed door het verleden. Veel buitenlandse werknemers werkten bij Lips in Drunen, op de Scheepswerf Verolme of bij het Conservenbedrijf Jonker Fris in Heusden.
'Verschillen verbinden' (foto: Hans van den Eeden)
Likeur
Tijdens de expositie kijkt Betsie Berkelmans, vanuit haar tuin, je diep in de ogen. Haar 500 vierkante meter grote gevarieerde tuin geeft haar naast de oogst veel rust, inspiratie en voldoening. In het onderhoud van de tuin stopt ze veel tijd. Ook maakt ze Vlierbloesemsiroop. Ineke Stegenga is met haar partner Willem regelmatig in de tuin te vinden. Van de meeste producten worden chutneys, jams, wijnen en vooral ‘Oudheusdense likeur’ gemaakt. Voor Desiree Greefkens geeft het bezoek aan haar tuin iedere keer een vakantiegevoel. Ze woont in een bovenwoning in de vesting en ziet haar tuin als een groene tegenhanger. Naast het kweken van groente en bloemen is voor haar de communicatie met andere volkstuinders waardevol. Tijdens de expositie kan en mag de bezoeker niet om Hans en Ineke Kivits uit Oudheusden heen. Het resultaat van het huidige complex is mede door de inzet van Hans te danken. De groenten, die zij telen lopen uiteen van boterboontjes, wortelen, snijbonen appels tot peren. Tijdens de expositie wordt royaal aandacht besteed aan de noodzaak van natuureducatie voor scholieren. Zo vormen de bijzondere schooltuintjes van de Johannes Paulusschool in de Heemtuin mogelijk een inspiratie voor de Basisschool De Dromenvanger. Vast staat, dat het thema ‘verschillen verbinden’ inspirerend is uitgewerkt. De expositie duurt tot en met 15 november.