Wie de Gouverneurstuin bezoekt is verrast door de intimiteit. Dit wordt versterkt door de bijzondere beelden in de Gouverneurshuis. Deze tuin, een van de mooiste plekjes van Heusden, krijgt als beeldentuin steeds meer vorm.

Door Hans van den Eeden

Wie de ommuurde tuin van het Gouverneurshuis bezoekt ervaart een oase van rust. Dit wordt versterkt door de fruitbomen en de kruidentuin. Iedere dinsdagmorgen is een vrijwillige tuinploeg actief voor het onderhoud van de tuin. Gedreven werken zij met ‘groene vingers’ aan het onderhoud hiervan. De openbare tuin is iedere dag te bezoeken. Door de poort verbazen velen zich over deze unieke locatie. Bezoekers die vaker de Gouverneurstuin bezoeken zijn aangenaam verrast over de vorderingen van het Bedeelhuisje. Schilders zijn nog in de weer aan de afwerking. Maar wie in en buiten het Gouverneurshuis rondkijkt, ziet dat er nog sprake is van veel achterstallig onderhoud. Het bestuur van het Gouverneurshuis is in gesprek met de gemeente Heusden om hiervan niet weg te kijken. Eenmaal in de tuin vallen na een wandeling de fruitbomen op. Appels worden geraapt en worden als appelmoes voor de voedselbank verwerkt. In de tuin valt op dat de tuin zich langzaamaan tot een beeldentuin ontwikkelt. Bijzondere beelden met een eigen geschiedenis reflecteren naar het verleden. Zo verwijzen twee leeuwenkoppen naar de stadhuisramp in oktober in 1944. De leeuwenkoppen werden destijds uit het puin gehaald. Daarna zijn ze in de Gouverneurstuin geplaatst. In 1994 werd aan Heusdense kunstenaars gevraagd om een kunstwerk te maken. Aanleiding was de 50-jarige herdenking van de stadhuisramp. Hierbij kwamen 134 mensen om het leven. In het kader van het thema ‘beelden verbeeldt' volgden een aantal inzendingen. Hiervan zijn in Heusden drie beelden te bezichtigen. Twee in de tuin van het Gouverneurshuis en een in de Grote- of Catharijnekerk.

Glaskunstwerk van Felicitas Engels. (foto: Hans van den Eeden)

Weemoed

Bij de entree van de Gouverneurshuis staat een glaskunstwerk van de glaskunstenares Felicitas Engels-Neuhold. Zij werd in 1940 in Wenen geboren en verhuisde in 1962 naar Nederland. Daar werd ze meestergraveerder bij de glasfabriek in Leerdam. In 1972 betrok zij een atelier in het Demerrondeel ‘De duiventoren’ aan de Demer. Eenmaal aan de slag ging ze vrijer werk maken. Ze liet zich hierbij inspireren door de Amerikaanse Studioglasbeweging. De traditioneel gegraveerde scènes werden door haar vervangen door fantasierijke ontwerpen. Later werd haar werk robuuster en meer organisch. Dat betekende dat ze, met zicht op de Gouverneurstuin, ging schuren, zagen en slijpen.

Achter in de tuin tegen de oude stadsmuur staat het beeld 'weemoed' van de hand van Cor van Oosterhout. Het intieme beeld verwijst naar een ‘verslagen treurende vrouw.’ Ook herinnert het beeld aan de alleenstaande mensen na de stadhuisramp. Het was mevrouw Boeren uit de Oudheusdensestraat, die model voor het beeld heeft gestaan. Cor van Oosterhout had zijn atelier in de Oudheusdensestraat. Hij volgde de Gerrit Rietveldacademie en de Natuursteenopleiding. Verschillende disciplines combineerde hij met ambachtelijk vakmanschap. Als onderdeel van het project vervaardigde Jan Simonis een bijzonder beeld met de titel: ‘Stad Job’. Het beeld is geschonken en staat in de Grote- of Catharijnekerk.

Het beeld is gehouwen uit Frans eikenhout en heeft verschillende gezichten. Het gaat hierbij om het verbeelden van angst, wanhoop en bezinning, maar vooral om de kracht van het opstaan. Ieder jaar herdenken de nabestaanden en de bevolking van Heusden de Stadhuisramp. Op de avond van 4 november wordt in Heusden de Stadhuisramp herdacht. Verder valt in de Gouverneurstuin het kleurrijke beeld van Clemens Briels met het thema ‘vrijheid’ op.

Leeuwenkoppen uit voormalig stadhuis. (foto: Hans van den Eeden)

AVA 1840

Onlangs werd in de tuin van het Gouverneurshuis het bronzen beeld AVA 1840 van de hand van de Heusdense Catharina van de Ven onthuld. Het beeld heeft een markante plek in de Gouverneurstuin gekregen. "Het beeld AVA 1840 is helemaal volgens de klassieke waarden gemaakt. De aanleiding voor dit werk ligt in het verleden: een genealogisch onderzoek trok me naar overgrootmoeder Hendrikje die in Haarlem is geboren in hetzelfde jaar als Rodin: 1840. Tussen haar en mij zitten maar twee vrouwenlevens. Dat fascineert me. Ze zit hier met alleen een dagmutsje op te mijmeren over mijn toekomst, een toekomst die wij kennen als haar verleden. Een verleden van een gewone vrouw, maar toch bijzonder”, aldus Catharina van de Ven. Kortom: de Gouverneurstuin: een plek voor bezinning.

Met dank aan Vera Hertsens en Francine Simonis.