Sommigte meense stikke van de weerstand. Ze lope d’r van over zak mar zegge. Die schuppe tege alles en iedereen die op d’r pad komt. Soms denk ik wel ies dè ze protestere om te kenne kunne protestere. Van die beroeps rellers die overal op af gaón waór wè te relle valt. Mar dè soort weerstand, daór wil ik ’t vandaóg nie over hebbe. Ik doel meer op de weerstand in oew lijf.

De komende tijd krijge we minder zonlicht, laógere temperature en meer virusse die deur de lucht dwarrele. We krijge sneller ’n snotneus of zelfs griep. Veul worre lui en kome minder buite. Dè ammel bij mekaór zurgt ‘r veur dè ge minder weerstand het. En van kleins af aón prabeerde oons moeder dè te compensere mee levertraón ballekes. Want dè heurde zo.

Oons moeder docht ‘r nie bij naó dè wij oons ók in de winter te barste moesse werreke. Aaltij buite op ’t laand tuusse de weinterpeje, boerekool, spruite en ’t witlof. Weer of gin weer. Daór wier nie naór gevraógd. Hoezo te weinig weerstand. Ik weet nog demme soms de witlof onder ’t ijs en sneeuw vandaón moesse trekke en haóst bevrore van ’t laand kwame. Dan lage we tege dè ’t donker binne veur de kachel te ontdooie.

’t Zal wel bij de opvoeding geheurd hebbe. Es de R in de maónd ies, krijde levertraón ballekes. Gijre of nie. Zo gauw es d’n deksel van dè potje ging dan ging ik al over munne nek. De visolie stonk oe tegemoet. Wij dochte vrúger dettè uit walvisse kwaam, mar daór klopt niks van. ’t Komt alinnig uit kabeljauwachtige vis. Waórom aander kiendjes nun lepel levertraón krege weet ik nie. Wij krege aalt ballekes. Pyjama aón, tande poetse, nog efkes plasse en hup. Ammel in de rij vur ’n balleke. D’r wier aamper over verteld waórom we die vuil ballekes moesse slikke.

Oons moeder vertelde alinnig dettè moes es de R in de maónd was. Van vitamine A,B,C of D han wij gin verstaand. En vanteveure opmete waór gé tekort aón had waar d’r al heulemaól nie bij. Gewoon slikke of stikke. Van kleins af aón. Weerstand bieje dinde nie want die hadde te weinig volgens oons moeder.

Ik draaide de volgorde aalt om. Urst tande poetse, dan de pyjama aón en dan in de rij veur dè smerrig balleke. Ik hai daór ’n goei reje veur. Ik stopte dè balleke erges goed weg in m’n rechter wang. Zo dreug mogelijk. Dan rap naór de wc om te plasse. Mar urst dè balleke in de WC spauwe, zo dè ik ’t nie deur hoefde te slikke. Er overhinne piesse en deurtrekke. Weg balleke. Ik haj meer weerstand zat van de tuin.

Jan Sprangers