Bullshit
In 1965 was ik twaalf en beleefde ik avonturen in het eigen dorp, in onze straat. Het journaal kwam één keer per dag op televisie met een dagelijks knal: boing!! Steeds vaker ging het over de provo’s, over langharige pubers die de wereld wilden verbeteren. Als 12-jarige leek me dat een goed idee. Eerlijker verdeling van geld, kennis en macht. Ach wat wist ik daar eigenlijk van? Ik fietste braaf naar de middelbare school waar slechts een enkeling lang haar had. Een klasgenoot droeg een button met daarop de tekst: bullshit. Toen we aan de ietwat deftige Engelse leraar vroegen wat dat betekende, kleurde hij tot diep in zijn nek. Hij haalde de schouders op en zei dat het een heel lelijk woord betrof.
Niet bang
Mijn vader legde mij uit dat het woord provo afkomstig was van provoceren. En dat betekende weer in opstand komen, niet alles blindelings accepteren, het niet eens durven zijn met je leraar, je ouders, de minister. provo’s woonden volgens hem vooral in Amsterdam. We hoefden in ons eigen dorp niet bang te zijn. De provo-beweging zou wel overwaaien volgens pa. Niet dus.
Het plan
Nu zo’n 60 jaar geleden bedachten de provo’s het witte fietsenplan. Overal in het Amsterdamse centrum zouden gratis witte fietsen komen te staan. Wilde je naar het Rijksmuseum? Je pakte bij het Olympisch Stadion een witte fiets, reed naar het museum, parkeerde daar je fiets die bij jouw terugkeer door iemand anders was gebruikt om van het museum naar de Wallen te rijden. En dat allemaal gratis. Het zou zorgen voor een centrum met veel minder auto’s en lawaai makende bromfietsen en schone lucht. Ook bij ons in de provincie zag je meer en meer witte fietsen maar die waren niet bedoeld voor gemeenschappelijk gebruik. Je liet als bezitter wel zien dat je het een sympathiek idee vond.
Dankjewel provo’s
De proef met de witte fietsen mislukte totaal in onze hoofdstad. Fietsen werden gestolen, zwart geverfd en voor grof geld doorverkocht. Fietsen werden in de grachten gegooid, werden besmeurd met uitwerpselen, wielen werden in elkaar getrapt. Einde verhaal zou je denken. Een kleine tien jaar later (1974) kocht Park de Hoge Veluwe 50 witte fietsen die je overal in het park mocht neerzetten en kon oppikken. De fietsen bleven in het park. Het bleek een succes en anno 2026 zijn er een paar duizend fietsen beschikbaar en maken heel veel bezoekers gebruik van het witte fietsenplan met dank aan de provo’s.
Lezing
Op 13 maart komt de schrijver van de wekelijkse Nostalgie verhalen naar de Vesting Heusden. Hij houdt dan een lezing over zijn artikelen aan de hand van foto’s. Gratis te bezoeken. Inloop vanaf 18.45 uur in de boekhandel in Heusden Vesting. Aanmelden is verplicht via info@boekhandeldeveerpoort.nl (zet er wel even bij met hoeveel personen u komt). De lezing past in het thema van de Boekenweek: Generaties.