Populair programma

Iedereen die in de jaren ’50, ’60 en ’70 televisie keek, kent Swiebertje. Hij is bekend als landloper, een figuur die bedacht is door schrijver John uit den Bogaard. Vanaf 1936 schreef deze John al boeken over deze zwerver. Toen de televisie in haar begintijd de avonturen van deze deugniet ging uitzenden, werd Swiebertje een zeer populair kinderprogramma. Wie kan zich niet de tijd herinneren dat je bij lieve mensen in de straat televisie mocht kijken? Pipo de Clown kreeg fikse concurrentie door Joop Doderer die jarenlang de rol van Swiebertje op zich nam. Hij beleefde avonturen die zelfs door groot en klein met weemoed gevolgd werden.

Bromsnor

Joop Doderer bleek een geweldig goede improvisator te zijn want menigmaal gaf hij een eigen draai aan zijn teksten. Zelfs cameramensen van destijds konden maar amper de camera stil houden omdat ze schuddebuikend van het lachen de scenes filmden. Er was altijd wat met die Swiebertje, de man die goed bevriend was met juffrouw Saartje, de huishoudster van niemand minder dan de burgemeester. Vaak had hij het aan de stok met veldwachter Bromsnor die hij graag voor de gek hield. Eind jaren zestig kwam er een extra personage bij in de persoon van Malle Pietje. Een soort directeur van een Kringloopcentrum die mal praatte, mal liep en mal sigaren rookte. Van de talloze afleveringen zijn lang niet alle filmbanden bewaard gebleven. Helaas niet van de jaren 1964-1972. Joop Doderer was dusdanig verweven met de rol van Swiebertje dat hij maar amper andere rollen aangeboden kreeg. Stond hij eens op het podium in een theater om een serieus toneelstuk op te voeren, dan was er altijd wel iemand in de zaal die riep: 'Goedenavond Swiebertje.'

Eigen taalgebruik

Swiebertje had een merkwaardige manier van praten. Een kopje koffie met een koekje werd ‘een kopjen koffie met een koekjen.’ Kinderen van toen gingen dat taaltje napraten en het duurde dan ook niet lang of je kon op een verjaardag horen: 'Nog een kopjen koffie met een koekjen?' De burgemeester was in de serie een echte heer van stand. Hij sprak deftig maar kon zeker wel smakelijk lachen om de streken van Swiebertje. Dat was steevast tegen het zere been van Bromsnor maar vanuit zijn functie als veldwachter moest hij de burgemeester altijd naar de mond praten. Hij zei dan: 'Ja natuurlijk edelachtbare, u heeft helemaal gelijk.'

Slow television

De eerste aflevering van de razend populaire serie werd in 1955 uitgezonden en de laatste in 1975. In totaal zijn er iets meer dan honderd afleveringen gemaakt. Hele generaties groeiden op met deze vrolijke grapjas. Wie anno 2025 naar een aflevering kijkt, zal zich verbazen over de trage manier waarop er toen televisie gemaakt werd. Tegenwoordig duurt een shot zo’n vijf seconden. In de tijd van Swiebertje kon dat gemakkelijk het tienvoudige zijn. Heel het leven is sinds de tijd van Swiebertje snel, jachtig en meer dan eens oppervlakkig geworden.