Marie van de Middelhaai geeft zo’n 23 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd. Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof. De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen. Gemeente Heusden heeft, tot grote verbijstering van Marie, twee nieuwbouwhuizen gepland vol in het zicht vanuit de historische huiskamer(ramen), waardoor de 19de-eeuwse boerensfeer van Marie haar levend museum voorgoed verloren zal gaan. Marie beschrijft wekelijks haar dagelijkse leven in de nu nog ouderwetse groene boerderijbiotoop. Óóns Marie schrééf in de afgelópen 23 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk. Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie het lied: M’n lieveke.
Gullie zalt ‘ew èègen afvraogen, gàò óóns Marie nou óver de liefde zingen? Dè doe ze toch nóòt nie? Ze zingt toch aalt óver aauwverwetse alledaogse tevrejen dinger? Nou, dè klopt, dè du-j-ik ók aalt, want ditte lieke gàò óver óónze Snîwbal, dèùr mèèn ók wel óóns Balleke genoemd of óónzen Ballie. Hij wier ’n jaor of tíén gelejen neffe de Nassaulaon gevonden vanwéges z’n zieleg gepíép. Ès ie niks gin lèèven ha gemàòkt, dan waar ’t meschient aanders mi-j-‘em afgelóòpen want hij waar nog mer ‘n pasgeboren hummeltje, z’n naovelstring zaat er nog aon, z’n ûgskes waren nog dicht en z’n móéderke in gin velden of wégen te zíén of te heuren. Thij en Tessa, die ‘em gevonden han, hebben ‘em Snîwbal genoemd omdè-t-ie zó wit ès snîw waar. Ze ríépen mèèn d’r bij. En ikke-n-óóns Mariken, want zij waar ‘nen echte kattegek en déén in dieje tèèd vèùr klèèn *ketjes zörgen.
Zij hè-t-‘em tóén alle twee uren ’n fleske gegéven, dag en naacht, d’irste pàòr wèèken en hè-t-‘em d’r dèùrgetrokken. Ze déén ‘s naachs gin óòg dicht, dè begrepte. ’t Waar krek of ze ’n móéderke waar geworren en ikke grutmóéder. Ik móóg aavetoe oppaassen. Hij vuulde ès m’nen irste klenzóón. Mer sééns óóns Mariken is gestörven, zè-j-ik z’n móéderke. Óóns Balleke is in die bekaant 10 jaoren ùìtgegruuid tot ‘ne gróòten Snîwbal mi licht oranje ôrkes. Hij is ‘nen ontiegeleke króél en dàòrom ’ne gróòte trôst vèùr mèèn. Hij is m’n lieveke. En daor gàò m’n lieke nou óver.
M’n lieveke
Gij zet m’n lieveke, gij zet m’n al
Lieve langhaorege witte Snîwbal
Onder ’n strùìkske gevonden dèùr Thij
Mi nog ‘ew naovelstring, ochèèrem gij
Nerges ’n móéderpóés, himmel alléèn
kwaamde gij bij óóns aon en tóén metéèn
’n *mèèndje, ’n déketje, ’n wèèrme krúík
en lekker slaopen mi ‘ne wèèrmen búík
Megje Mariken die zörgde vèùr jou
Zij wier ‘ew móéderke, wè ze zó wou
’n Fleske, ’n bòèrke, wè klopkes op ‘we rug
‘ew *kéúntje afdóén en in ‘ew mèèndje trug
Gij gruuide grôtter, ge waart er gezond
Jouw schôn blauw ûgskes die keken er rond
Ze kèèken er dubbel, ge ziet zó góéd ès niks
ge zet bekaant blèènd en dè kan nie gefikst
Megje Mariken, ze is nou nie meer
Wir zonder móéderke, jouw twidde keer
Wij bléven saomen, ik blèèf er jou trouw
Omdè’k, lieve Snîwbal, zóvéúl van jou hou
Woorden ùìt m’n woordeboek:
*ketjes = katjes
*mèèndje = mandje
*kéúntje = kontje
*blèènd = blind
Houdoe, war. Marie
Reageren? Nassau Dwarsstraat 5, 5251 KJ Vlijmen, 073-5118524,