Marie van de Middelhaai geeft zo’n 23 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd. Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof. De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen. Gemeente Heusden heeft, tot grote verbijstering van Marie, twee nieuwbouwhuizen gepland vol in het zicht vanuit de historische huiskamer(ramen), waardoor de 19de-eeuwse boerensfeer van Marie haar levend museum voorgoed verloren zal gaan. Marie beschrijft wekelijks haar dagelijkse leven in de nu nog ouderwetse groene boerderijbiotoop. Óóns Marie schrééf in de afgelópen 23 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk. Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie het lied: In de mèèregen (vèùr de Hàòrstéég: maaregen).

*Awir juni, zómermàònd. *Zómme nog zómer krèègen, nou me die in maai al hebben gehaad? Man, man, wè waar ’t ammel wèèrem (vèùr de Hàòrstéég: waarm), war. Ik doe dan aalt hil vruug opstaon en in m’ne moeshof rommelen, want vanaaf ’n uur of 10 of 11 haauw ik ’t nie mir úít. Dan pik ik ’t aaf en moet ik nàòr binnen, aanders val ik d’r bè neer. Bè mèèn binnen is ’t aalt lekker koel. Daor haauw ik ’t wel góéd vol. Mer zó aavetoe krèè’k ’t koud binnen en gàò’k nàòr búíten om op te wèèrmen (vèùr de Hàòrstéég: waarmen).

Ik doe ’s aoves m’ne waas. Die hang ik dan ’s naachs àòn de waslèèn, dan dréùgt ie lekker zaacht op. In de zon wordt alles zó hard, war en ’t *góéd verkleurt dan ók ammel. Daor hedde mi maonlicht niks gin laast aaf, hór! Dè ’s ammel boerinneverstaand, war.

Vruuger toen ze nog gin wekkers han ùìtgevonden of toen de wekkers nog te duur waren vèùr méénsen op ’t klapzaand, moesen ze ’t hebben van hulliejen haon om vruug op te kannen staon. Mer ès ge ginne wekker had en ok ginnen haon, dan moeste ’s aoves vèùrdè ge ‘ew bedstee in dóókt, véúl dréénken. Dan worde van èèges vruug wakker want dan moete vruug pissen. En è ge moet, dan moete, war. Ammel boerinneverstaand!

Sommegte haonen kraaien al vanaaf ’n uur of half 4, dè’s hendeg è ge vruug àòn de gang wilt, mer è ge nie vruug ‘ewe nest ùìt wilt, mer langer wilt blèèven liggen, dan worde nie góéd van dieje kraaienden haon en daoróver gàò m’n volgende lieke.

In de mèèregen

In de mèèregen om vèèf uren

lig ik er hil lekker en wèèrm nog in m’n bed

Lekker lóòm in ‘nen dróòm

en ik heb de wekker op zéúven uren gezet

De naacht waar hil donker en stil mi nuuwe maon

Ik zè giest’renaoved laot nàòr bed toe gegaon

‘k Lig er te slaopen, op aopegaopen

mer búíten in de vlier is ’t mi ’t slaopen gedaon

Want in énen in de bénen

lópt óónzen haon nàòr de mesthóòp toe

Daor gàò-t-ie dan stàòn kraaien

want vèùr hum zit de naacht erop

Hij is nie mir moe

Kukelekuuuu

Wor wakker nou, wakker nou, ’t is al vèèf uur

De naacht die hè nou lang zat geduurd

Om vèèf uren opstaon, dè’s hil gezond

De mèèrgenstond hi goud in z’ne mond

Wel verdorie, niks gin glorie

Wàòrom haauwt diejen birst nie effe z’ne kop

‘k Zè nog muug, ‘k wil nog slaopen

‘k Zè nog slóòm en wil vèùr ’t irst nog nie op

Ik lig er te mopperen in m’n wèèrme bed

De wekker die stàò nog aalt om zéúven gezet

‘k Gàò àòn ’t draaien, àòn ’t rollen en wóélen

‘k Zie dèùr ’t licht al d’n omtrek van stóélen

En mer gaopen, ‘k wil nog slaopen

Ik heb nog net ’n ùùrke-n-of twee

Nàò ’n wèèltje gàò’k vèùr ’t bèèltje

mer dan zit ’t búíten mèèn wir nie mee

Kukelekuuuu

Wor wakker nou, wakker nou, ’t al zes uur

De naacht die hè nou lang zat geduurd

Om zes uren opstaon, dè’s ok nog gezond

De mèèrgenstond hi goud in z’ne mond

Ik zè nou echt segrèèneg

en ik vervloek er van binnen óónzen haon

Ik zie-j-’t himmel zitten

ès ie mèèrgenaoved d’n braoipan in zó gaon

Ik kèèk op m’ne wekker en ‘k heb er nog ’n goei uur

Wè za’k nou dóén, ik zè vórt flink óverstuur

‘k Gàò toch mer trug onder m’n laoken

p’beer d’r ’n ùùrke nog wè van te maoken

Tégen zéúv’nen gàò’k ’t geléùven

M’n ûgskes vallen dan wir van muughèèd dicht

Mer dè duurt nie zó hil lang mir

want om zéúven uren doe de wekker z’n plicht:

trrrrrrrrrrringggg!

Wor wakker nou, wakker nou, ’t is zéúven uur

De naacht die hi krek lang zat geduurd

Om zéúven uur opstaon dè’s hil gezond

De mèèrgenstond hi goud in z’ne mond

‘k Zè wakker nou, wakker nou, ’t is zéúven uur

De naacht waar vèùr mèèn van korten duur

Drie keren wakker, dè’s ongezond

Dè mèèrgenstond hi zó stront in z’ne mond

Woorden ùìt m’n woordeboek:

awir = al weer

zomme = zouden we

góéd = wasgoed

Houdoe, war. Marie

Reageren? Nassau Dwarsstraat 5, 5251 KJ Vlijmen, 073-5118524,

www.marievandemiddelhaai.nl