Marie van de Middelhaai geeft zo’n 23 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd. Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof. De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen. Gemeente Heusden heeft, tot grote verbijstering van Marie, 2 nieuwbouwhuizen gepland vol in het zicht vanuit de historische huiskamer(ramen), waardoor de 19de-eeuwse boerensfeer van Marie haar levend museum voorgoed verloren zal gaan. Marie beschrijft wekelijks haar dagelijkse leven in de nu nog ouderwetse groene boerderijbiotoop. Óóns Marie schrééf in de afgelópen 23 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk. Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie het lied: Ik zè-j-’n búítekèènd.
Ik zè gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) búíten, altij al zó gewist. Vruuger spèùlde-n-ik bij óóns op d’n dam. Die waar nog van zaand, dus ik wier mi-j-’t spéúlen aalt flink zwart. Mer daor waar de tèèl góéd vèùr, war. Ik déén hutjes bouwen, bóòm klimmen, slóike springen en, ès ’t gerèèged ha, mi ‘ne stok in ‘ne plaas stàòn te ruuren. Nou spéúl ik dè ammel nie mir, mer toch zè’k nou ók aalt véúl búíten. Ik heb hier van al te dóén, krek ès m’n kuierpaoike bijhaauwen mi snoeien en de rùìgt schoefelen, m’ne moeshof alle zàòterdaogen in visgraot rèèven (op se sondegs!) en in’t vèùjaor m’nen hof omspaoien. Ik heb ‘ne moeshof veur en aachter m’n bóéderijke. Dus aalt dubbelt spaoien. En bij ’t spaoien vèèn ik aalt anderaande zaoken van vruuger: muntjes, pèèpeköpkes, looien kógels, lémen knikkers, stukskes Makkumse tégeltjes, gróòte en klèèn schèèrfkes van d’éèn of d’aander stéèngóéd\. .. Ik kóóm ’t hier gelèèk tégen. Dè komt omdè-j-’t hier zó verrekkes oud is, war. D’aauwste schèèrfkes hier stammen van rond 1550, heb ik van ‘ne schervelóóg gehèùrd. Pèèpeköpkes van 1650 tot 1900. Ik bewaor ’t ammaol, sund om weg te gooien. Ik heb hier nou ondertussen *kiesten vol mi ‘sund’.
Ik zè-j-'n búítekèènd
Ik zè-j-’n búítekèènd
M’n lèènten wapp’ren in de wèènd
Ik heb ’n blos op m’n wangen
Zè nie vèùr éèn gat te vangen
Ik zè-j-’n búítekèènd
Ik zè-j-’n búítekèènd
M’n zakken vol mi wè-j-ik vèèn
’n Pèèpeköpke, stukske glas
Alles wè van vruuger was
Ik zè-j-‘n búítekèènd
Ik zè-j-’n búítekèènd
Ik fiets altij bè tégewèènd
Ik zet er aalt ‘ne rúíter hooi
Ók snîw en kaauw dè vèèn ik mooi
Ik zè-j-’n búítekèènd
Ik zè-j-’n búítekèènd
Ik daans hil dikkels in de wèènd
Mi blóòte vóéten in ’t gras
Of ’t aalt de maaimàònd was
Ik zè-j-’n búítekèènd
Woorden ùìt m’n woordeboek:
*kiest = kist
Houdoe, war. Marie
Reageren? Nassau Dwarsstraat 5, 5251 KJ Vlijmen, 073-5118524,
www.marievandemiddelhaai.nl