Wanneer iemand tot priester gewijd werd, was het vroeger groot feest voor de familie en het hele dorp. De harmonie, het gilde en de rest van het dorp liepen uit voor hun dorpsgenoot. Boerenzoon Tiny Muskens uit Elshout groeide in de katholieke kerk uit tot een fenomeen met als bekroning zijn benoeming tot bisschop in 1994.

Verschillen

De vorige keer ging het onder andere over zijn herseninfarct. In deze laatste aflevering vertelt Muskens over zijn frustraties en opstandigheid rondom zijn beperkingen na het infarct. Ik kon mijn werk slechts gedeeltelijk weer oppakken maar het bisdom accepteerde dat want: beter een zieke mus dan een dooie mus. Na mijn ziekte ben ik veranderd in de zin van milder geworden. Ook wandel ik meer dan ooit tevoren, minstens een uur per dag. Met Pasen in 2003 preekte ik weer voor het eerst in een volle kerk in Hoeven. De grootste uitdaging in onze kerken ligt in de verschillen. Voor veel mensen ligt het veel te nauwkeurig vast wat katholiek-zijn betekent. De catechismus telt maar liefst drieduizend artikelen. Laten we niet de ogen sluiten voor ontkerkelijking, het priestertekort en de vergrijzing van de gelovigen.

Feest

Op 16 juni 2002 vierde ik mijn 40-jarig priesterfeest. Met de Elshoutse Schuts voorop, compleet met ruiter op een trots zwart paard toog het gezelschap naar de kapucijnen in Meerseldreef. Op mijn verzoek speelde het carillon van de Grote Kerk het nummer ‘zij kon het lonken niet laten’ van Wim Sonneveld. Het feest kende een mooi optreden van Pierre Kartner, bij velen beter bekend als Vader Abraham. Afgesloten werd er met een maaltijd voor zwervers en daklozen.

Toekomst

Muskens pleit bij leven voor het Derde Vaticaans Concilie waar drie punten op de agenda zouden moeten komen. De wereld is een dorp geworden en dat betekent dat iedereen mee mag denken. Ten tweede zal de kerk na moeten denken over de enorme wereldwijde diversiteit. Niet meer denken in hokjes maar luisteren naar elkaar. Het derde item betreft het individu. Door het ik-denken dreigt de saamhorigheid en verbondenheid in gevaar te komen. De vrede in de wereld wordt mede bedreigd door het oprukkende fundamentalisme onder radicale moslims, hindoes en ook christenen.

Wees niet bang

Wie is er niet bang om fouten te maken, wie is er niet bang voor de toekomst? Wie is er bang voor vreemdelingen? Die angst kan de kerk wegnemen omdat zij de blijde boodschap uitstraalt van Jezus. Laten we daarbij de rol van vrijwilligers en leken in de kerk niet onderschatten. En naar mezelf kijkend: op enig moment zal ik me gaan voorbereiden op mijn toekomst na mijn afscheid als bisschop en op mijn toekomst na dit leven. Ik heb daar geen schrik voor. Wel ben ik bevreesd voor een onverwachte dood. Hopelijk krijg ik de kans om afscheid te nemen. Soms verheug ik me er zelfs op, om ooit naar het licht, de rust en de vrede van God te gaan.

In de nacht van dinsdag 16 op woensdag 17 april 2013 is bisschop Martinus Muskens op 77-jarige leeftijd overleden in zorgcentrum Zuiderhout te Teteringen. Op zijn verzoek is hij begraven bij zijn ouders op het kerkhof achter de kerk van Elshout. Wanneer we naar de kerk van Elshout gaan, zien we rechts naast de ingangsdeur een kleurrijke plaquette die herinnert aan bisschop Tiny Muskens, oud-bisschop van Breda. Geboren in Elshout in 1935, priester gewijd door bisschop Bekkers in 1962. Hij werkte jaren in Indonesië, leerde daar de islam kennen en stelde aldaar zijn proefschrift op. Hij publiceerde over de geschiedenis van de katholieke kerk in Indonesië.

Het boek ‘Wees niet bang’ mochten we van de schrijver Arjan Broers als inspiratiebron voor deze rubriek gebruiken, waarvoor dank.

De kleurrijke maquette aan de muur van de kerk te Elshout.