Wanneer iemand tot priester gewijd werd, was het vroeger groot feest voor de familie en het hele dorp. De harmonie, het gilde en de rest van het dorp liepen uit voor hun dorpsgenoot. Boerenzoon Tiny Muskens uit Elshout groeide in de katholieke kerk uit tot een fenomeen met als bekroning zijn benoeming tot bisschop in 1994.

Afrika

De vorige keer ging het vooral over die ene uitspraak van bisschop Muskens: wie in nood verkeert mag een brood stelen. Dit keer staan we stil bij een andere opmerkelijke uitspraak: wordt het niet tijd dat de kerk ander beleid gaat voeren als het om het gebruik van condooms gaat. We schrijven 1999. Het is de tijd dat aids nog een dodelijke ziekte is en met name tot uiting komt bij homoseksuele mannen. Muskens: “Als kerk komen wij overal en altijd op voor de bescherming van het leven. Dat zien we onder andere bij standpunten over abortus en euthanasie maar ook als we spreken over vrede en gerechtigheid. Wat mij betreft mogen vrouwen van wie de echtgenoot besmet is met het aidsvirus hun eigen leven en dat van hun kinderen beschermen door het gebruik van condooms.” Voor de katholieke kerk een hele opmerkelijke uitspraak aangezien de kerk fel tegen het gebruik van condooms is. Muskens kan zich voorstellen dat zelfs ziekenhuizen condooms verstrekken in de strijd tegen aids. Het virus zorgt voor een menselijke ramp. We citeren: “Die opvatting van mij ging de meeste van mijn collega-bisschoppen te ver. We hebben toen indringend met elkaar gesproken en een gezamenlijke verklaring uitgegeven. Daarin staat dat het uitdelen van condooms niet de oplossing van het aids-vraagstuk is. Tja, het is niet mijn standpunt maar de meerderheid beslist en daar heb ook ik me aan te houden.” De discussie was op gang en vijf jaar later pleitte kardinaal Danneels al voor het gebruik van condooms ter voorkoming van besmetting door de eigen partner.

Vrijwilligerswerk

De bisschop zag al vroeg dat het met de zorg in ons land niet de goede kant op gaat. Die sector kampt begin nieuwe eeuw met een enorm tekort aan zowel geld als personeel. “Ik pleitte voor een zorgplicht voor iedereen om in een bepaalde periode een zorgplicht toebedeeld te krijgen. Vergelijk het met de dienstplicht die we voor jonge mannen kenden. Ik voegde de daad bij het woord door iedere woensdagavond vrijwilligerswerk te gaan doen voor dementerende bejaarden.

Ziek

Juni 1999. Ik was bij mijn broer Harrie voor een verjaardag. Mijn linkerbeen deed niet wat ik wilde. Was ik te druk geweest? Ook mijn spraak was anders. Wat bleek: ik bleek getroffen door een herseninfarct en werd opgenomen in het Baronieziekenhuis te Breda. De verpleging heeft diepe indruk op me gemaakt. Wat een geweldige betrokkenheid. Toch ben ik eenmaal boos geworden. In een nacht toen ik de slaap niet kon vatten, lag ik te bidden. Een verpleegkundige zei dat ik moest gaan slapen. “Ik mag toch wel bidden?” De zuster zei zoiets als: “Jawel maar ik heb liever dat u gaat slapen.” Ik werd overspoeld met kaarten, brieven, bezoekjes. Eén van de eersten die aan mijn bed stond was oud-wielrenner Wim van Est. Hij was een fietsheld uit mijn jeugd doordat hij de eerste Nederlander was die de gele trui droeg in de Tour de France. Hij werd onsterfelijk door een diepe val in een ravijn te overleven.

Het boek ‘Wees niet bang’ mogen we van de schrijver Arjan Broers als inspiratiebron voor deze rubriek gebruiken.