Verenigde Staten
Hun positie als mondiale alleenheerser is voorbij, maar met hun combinatie van militaire suprematie en technologische sterktes blijven zij ’n grote rol spelen. De economie is nog de grootste wereldwijd. Trump’s beleid is China technologisch isoleren en om er een sterk blok tegen te vormen wil hij van Europa ’n Amerikaanse vazalstaat maken. Hij breekt de open liberale democratische rechtsstaat en bijbehorende instituties af, zoals verwoord in het projectplan 2025. De extreem hoge Amerikaanse staatsschuld van $ 2.800 miljard en Trump’s onvoorspelbare beleid leidt er mede toe dat na 150 jaar de financiële markten hun vertrouwen in Amerika verliezen.
China
Xi-Jinping richt zich op totale controle van Chinese burgers en wil dat zij allen Han-Chinees worden. In 2030 wil hij dat China de absolute top op het gebied van AI (Kunstmatige Intelligentie) is en in 2049 wereldleider. Xi-Jinping claimt Taiwan en zeggenschap over de Zuid Chinese Zee. Zijn ‘Belt & Road Initiative’ vergroot de invloed op vele werelddelen, met de VS en de EU als toeschouwers. Het heeft ’n bijna monopolie op vele wereldwijd gevraagde essentiële aardmetalen en dwingt soms toeleverende bedrijven naar China te verhuizen, zoals al in 2010 de Lips Schroevengieterij.
China: ‘take it or leave it’, einde van de Lips Gieterij in Drunen die in 2010. naar China is verplaatst.
Europese Unie
De EU is naast de VS het grootste democratisch geleide economische blok wereldwijd. Op militair en technologisch gebied is zij relatief zwak. De voorlopers van de EU werden namelijk na 1945 opgericht als een economisch en vredesproject. De verdeeldheid tussen lidstaten is zorgelijk, zeker nu de lang cruciale politiek-economische ‘Frans-Duitse as’ verzwakt. Het blijft voorstander van samenwerking in wereldwijde verbanden en behoud van waarden en normen.
India
India met de meeste inwoners ter wereld is ‘n opkomende democratische grootmacht, met de kanttekening van politiek clan-denken en streven naar Hindoe nationalisme. Met ‘n ‘n jonge bevolking en ‘n groeiende economie is het ‘n belangrijke speler in de Indo-Pacific. Het is sterk op IT gebied en zoekt ‘n grotere rol in wereldinstituties, maar heeft veel uitdagingen zoals armoede, interne verdeeldheid en de rivaliteit met China en Pakistan. Het balanceert tussen samenwerking met Westerse landen en strategische onafhankelijkheid van China.
Rusland
President Poetin, autocraat en oligarch, is obsessief gericht op herstel van het vroegere tsarenrijk. Hij is gefrustreerd na het uiteenvallen van de USSR en ziet de NAVO als de grootste bedreiging. Hij annexeert vanaf 2008 enkele voormalig Sovjetlanden en begint op 24 februari 2022 ’n grootschalige invasie, in feite ’n oorlog, tegen Oekraïne. Het land heeft wereldwijd het grootste arsenaal aan kernwapens en voert hybride oorlogen. Economisch kwetsbaar wil het goede banden aanhouden met China en invloed blijven uitoefenen in voormalig perifere Sovjetlanden. Het heeft samenwerkingsverbanden met Noord-Korea, Iran en andere dictaturen.
Tot slot
China is ’n dominante macht met grote ambities en dat wordt vooral in ’t Westen ervaren als ’n dreigende ontwrichting. Het is dan de kunst om als Westerlingen dit als ’n uitdaging te zien en vol vertrouwen ’n constructieve speler te worden in de nieuwe wereldorde. De stabiliteit in de wereld zal daarbij afhangen van de bereidheid tot onderlinge samenwerking in diep verknoopte netwerkstructuren.
Het volgende artikel betreft Grote economieën, conservatisme en einde Westerse hegemonie
Heb jij vragen of een reactie? Contact Ad Heersche, Drunen aheersche@kpnmail.nl of 06 43 09 82 60