Wanneer iemand tot priester gewijd werd, was het vroeger groot feest voor de familie en het hele dorp. De harmonie, het gilde en de rest van het dorp liepen uit voor hun dorpsgenoot. Boerenzoon Tiny Muskens uit Elshout groeide in de katholieke kerk uit tot een fenomeen met als bekroning zijn benoeming tot bisschop in 1994.

Schutsheer

De vorige keer eindigden we met het feit dat Tiny Muskens in 1994 tot bisschop van Breda werd gewijd. Natuurlijk ging ik kort na mijn wijding naar mijn oude parochiekerk in Elshout. Onze Lieve Vrouwe Schuts benoemde mij tot Schutsheer. Een functie die volgens de organisatoren alleen openstaat voor bisschoppen die in Elshout geboren zijn. Ik ging wonen in het oude bisschopshuis in het centrum van Breda. Achter het huis ligt een prachtige en rustgevende tuin terwijl de hectiek van de stad tot je komt zodra je door de voordeur naar buiten gaat. Met de zorg van zuster Petronilla plus mijn persoonlijke spulletjes om me heen, voelde ik me al snel thuis. Sinds dat ik in Breda woon, heb ik met vrienden en familie geregeld contact in onder andere Oudheusden, Raamsdonk en Veghel.

Het bisschopshuis in Breda.

Geen toekomst voor de boer

Als je zoals ik 25 jaar uit Nederland bent weggeweest, vallen me een aantal zaken op. Ons land is meer en meer versteend; waar ik ook kijk, overal zijn nieuwe woonwijken en industrieterreinen verrezen. De hoge snelheidstrein trekt diepe sporen door het land. Ook het boerenleven is sterk veranderd. In mijn jeugd bestonden er nog geen Europese regels zoals het quoteringsbeleid. Veertig procent van de boeren komt heden ten dage niet verder dan het minimumloon en dat met keihard werken en veel uren. De kinderen van broer Jan en zijn vrouw zien geen toekomst in het boerenbestaan. Ze willen de boerderij niet overnemen waarmee een einde komt aan een lange familietraditie. Met steun uit Den Haag en Brussel heeft Jan 70.000 bomen en struiken geplant. Wat me ook opvalt is dat ons land vergrijst, onder andere zichtbaar in kerken en kerkelijke organisaties.

Rijker en individualistischer

Voorts vind ik het opmerkelijk dat er veel relatieproblemen zijn. Het lijkt erop dat relaties veel breekbaarder zijn geworden. Hoe ga je daar als kerk en als pastoor mee om? Want binnen de kerk is het niet mogelijk om te hertrouwen. Maar wij kunnen de gescheiden mensen die de kerk trouw zijn gebleven toch niet in de steek laten? Ook blijkt dat de gemiddelde Nederlander niet alleen rijker is geworden dan voorheen maar ook individualistischer. De saamhorigheid in gezin, familie, dorp of buurt is op veel plaatsen verwaterd. Geluk wordt als een individueel doel gezien. In de samenleving is een enorme gehaastheid geslopen. Is er nog aandacht voor waardevolle ervaringen uit het verleden? Is er nog belangstelling voor internationale contacten? Zelfs een onschuldig lijkend avondje televisie blinkt al te vaak uit in een schrijnend gebrek aan kwaliteit en diepgang in de programma’s.

Al het voorgaande druist lijnrecht in tegen de katholieke opvatting van gemeenschap en de principiële verbondenheid van mensen. De levenshouding van nu heeft weinig van het gelovige besef dat geluk iets is dat je krijgt om te delen.

Het boek ‘Wees niet bang’ mogen we van de schrijver Arjan Broers als inspiratiebron voor deze rubriek gebruiken.