Marie van de Middelhaai geeft zo’n 23 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd. Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof. De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen. Gemeente Heusden heeft, tot grote verbijstering van Marie, twee nieuwbouwhuizen gepland vol in het zicht vanuit de historische huiskamer(ramen), waardoor de 19de-eeuwse boerensfeer van Marie haar levend museum voorgoed verloren zal gaan. Marie beschrijft wekelijks haar dagelijkse leven in de nu nog ouderwetse groene boerderijbiotoop. Óóns Marie schrééf in de afgelópen 23 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk. Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie het lied: Ankie Wolbaol.

De *buukeheg hier is déés wèèk in ’t blad geschóten. Ès ik *unne gèèt waar, dan ha’k er m’n taand in gezet, zo lekker fris jong grúún, dè-j-’t er ùìt zie. Ik ha jaoren gelejen ‘ne gèèt: óóns Ankie, ‘nen angoragèèt, die hè ’n sórt van wollen vaacht, bekaant ès van ’n schaop mer dan mi lang pèèpekrullekes. Dieje vaacht hoefde nóòt nie te knippen, de gèèt góit ‘em èèges aaf. Daor kan ze ’n pàòr daog óver dóén. Dan hangt er zunne sliert wol aachter d’r àòn te slèèpen. Ès ge daor dan op gàòt staon en ze lópt eweg, dan hedde zó d’ren hille vaacht. En dan zie zunnen angoragèèt d’r ekkes krek úít ès ’ne gewóne gèèt, mi kort wit haor, ’n sikske en hores, tot d’r pèèpekrullekes wir gàòn gruuien.

Óóns Ankie hemme gekrégen van Thea’s, die ha twee angoragèèten: Ankie en Gora. Thea ha d’r déénk nie op *geteld dè angoragèèten hil góéd kannen springen. Ik docht dè Gora eweg is gelóòpen. Ankie sprong alle daogen óver de heg en fraat d’n bùùrman zunne moeshof en blomhof kaol en sprong dan wir trug. Om dàòrom móóg ze bè mèèn kómen wónen. De kèènder hebben d’r d’ren aachternaom gegéven: Wolbaol.

D’n irste d’n besten dag sprong ze óver gaos hénen van éne méter taggeteg hóòg, rèècht de kiepekooi in, om daor ’t kiepevoeier van óóns kiepen te jatten. Zó gaauw ze ’t op hai dan sprong ze de op d’r dooi gemak de kiepekooi wir úít. Sééns hemme óóns Ankie àòn ’n lóòplèèn gezet, mer dan moeste wel góéd opletten dè se nie bè de waslèèn kos, want ze spèùlde gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) mi de waas. Ze trok ’t gelèèk de lèèn aaf. Ik wéét nog dè-j-ik ‘es mi d’r heb stàòn touwtrekken om ’n spèèkerbroek. Zij ha d’n éne kaant in d’ren bek en ik d’n aandere in m’n haand. Man, man! Mer wijers echt ’n hil gezelleg birst. Ès ge thúís kwaamt, zó om d’n hoek, dan hiette ze ‘ew aalt welkom mi d’r gemekker. Ik mis d’r nog alledag.

Ankie Wolbaol

Ze wónd’ op ’n bóéderijke

verschólen in ’t groen

Ze von ‘t ’n prachteg plekske

Ze kon d’r niks àòn dóén

In ’t gruun verschólen

líép ze daor dan rond

Ze aat er van de blaoikes

en de blumkes van de grond

Ankie Wolbaol, óónze gèèt

Wó d’r plekske hier nie kwèèt

In ’t vèùrjaor wierp óóns Ankie

d’re wèèntervaacht aalt aaf

Ze waar hil zenuwèchteg

Ze pieste al bè geblaf

Ze waar ók hil gezelleg

‘nen echten angoragèèt

Ze gaaf ‘ew altij antwoord

Ge kont alles bè d’r kwèèt

Ankie Wolbaol, óónze gèèt

gaaf óóns véúl gezelleghed

Vruuger waar óóns Ankie

’n jonge slaanke den

Ze sprong d’r mi gemak

óver éèn méter taggeteg héén

En hong er in de zómer

De waslèèn himmel vol

Dan ging ze mi-j-’n rökske

of ‘nen handdoek op d’n hol

Ankie WOlbaol, óónze gèèt

rökskes wieren verlejen tèèd

Óóns Ankie waar ‘ne wolbaol

‘nen echten angoragèèt

D’r tanden kúís versléten

Ze waar d’r al wè kwèèt

’t Bèèten gong nie mir van harte

mer sebbelen nog wel

Ès ’t vrouwke mer alles kort sneei

dan kwaam ze d’r nog wel

Ankie Wolbaol, óónze gèèt

Zonder taand nog gulzeghed

’s Zondegs gongeme saomen

ikke-n-en de gèèt

gezelleg àòn de wandel

hier aachter óver d’n dèèk

Lóòpen àòn ’n touwke

Dè déén se mi gemak

Wir in galop nàòr húís toe

vèùr de muesli in d’ren bak

Ankie Wolbaol, óónze gèèt

Nou al jaoren verlejen tèèd.

Woorden ùìt m’n woordeboek:

buukeheg = beukenheg

‘ne gèèt: ook al is ’n geit ’n vrouwtje, toch krijgt ze in ’t dialect ’n mannelijk lidwoord

op geteld = op gerekend

Houdoe, war. Marie

Reageren? Nassau Dwarsstraat 5, 5251 KJ Vlijmen, 073-5118524,

www.marievandemiddelhaai.nl