Kunst kan vanuit het verleden een brug slaan naar de toekomst. Dit blijkt uit de expositie ‘Bevrijding, bevrijd, of toch niet?’. Dat geldt ook voor de gedichten die aan de gevels hangen.

Door Hans van den Eeden

Stichting ‘Kunstvesting Heusden’ houdt de komende maanden een actuele expositie. Het is het vervolg van de tentoonstelling die eerder in de Cultuurtoren Honsoirde in Nieuwkuijk is gehouden. Ruim 35 deelnemers uit heel de gemeente tonen op basis van het thema hun creatieve creaties. Met de expositie wordt een relatie vanuit het verleden naar het heden gelegd. Op basis van de vraag: 'Zijn wij werkelijk bevrijd?' gingen de kunstenaars creatief aan de slag. De resultaten van de creaties zijn confronterend, bemoedigend en actueel. De getoonde kunstwerken nodigen de bezoekers uit om diepere vragen te stellen. Kunst in relatie tot oorlog en vrede roepen emoties op. Het is ook op internationaal niveau een actueel thema. De verkenning via kunst is meer dan een eerbetoon aan de vrijheid. Het is ook een uitnodiging voor ontmoeting, dialoog en respect. Bovendien is het een kans om samen de geschiedenis te herdenken. Verder te zoeken naar perspectieven voor de toekomst. Bij deze expositie wordt duidelijk dat vrijheid en kunst symbolisch hand in hand gaan. De exposities worden de komende periode in Buurthuis Lokaal 23 en in de trouwzaal van het voormalige stadhuis van Heusden gehouden.

Gedichten

Ook op het gebied van literatuur valt er in Heusden veel te beleven. De komende periode hangen er aan tien historische gevels gedichten. Met het thema ‘In het voorbijgaan’ kunnen bezoekers op eigen gelegenheid de gedichten ontdekken. Dit jaar staan de gedichten in het teken van vrede en veiligheid. De organiserende culturele stichting De Moriaan exposeert gedichten al vele jaren aan historische gevels. Bezoekers aan en inwoners van de vesting worden uitgenodigd om ‘In het voorbijgaan’ even stil te staan bij de gedichten. “Ze moeten daarom kort zijn en een hoge zeggingskracht hebben. We hebben via een folder een wandeling langs de gedichten gemaakt. Het is literair werk dat inspireert. Op verschillende locaties, zoals Lokaal 23, het TIP en het Gouverneurshuis, is de folder verkrijgbaar”, aldus De Moriaan. Wim en Ineke Vermegen uit Drunen hebben alle gedichten bekeken. “Het valt op dat van de tien gedichten er slechts één vrouw aan het woord komt. Dat is jammer.”

Net als eerdere jaren hangt er een gedicht van Remco Campert aan een van de gevels. In de tuin van het Gouverneurshuis leest Marina Oomen uit Zaltbommel zijn gedicht ‘Betere tijden’ voor. “Het gedicht raakt me. Daarom maak ik hiervan een foto die ik weer aan mijn zus in Alkmaar doorstuur. Campert was een belangrijke en spraakmakende vertegenwoordiger van literaire stroming De Vijftigers. Hij was veelzijdig, schreef zowel romans, gedichten, columns als korte verhalen. Bijzonder is dat zijn werk op jazzmuziek is geïnspireerd.”

De enige vrouw

Bijzonder is het gedicht ‘Bijna nooit’ van de enige deelnemende vrouw: Judith Herzberg. Op het pand Breestraat 10 hangt haar gedicht. ‘Bijna nooit zie ik een vogel in de lucht zich bedenken’, aldus een citaat van haar gedicht. Tijdens de literaire wandeling mag een bijdrage van ‘vrijdenker’ Jules Deelder niet ontbreken. In de Burchtstraat met zicht op de Catharijnekerk is zijn gedicht ‘De onafhankelijke geest’ te lezen. ‘Gelauwerd en geprezen, wordt in stilte gevreesd, als gevaar voor de vrede. Nagel aan de doodskist die geweten heet’. Al wandelend door de vesting komt de bezoeker meer gedichten tegen. In de Nieuwstraat zijn gedichten van Sjoerd Uijtenhoorn en Toon Tellegen te lezen. Zittend op een bankje in de Jacob van Eyckpassage heeft de bezoeker zicht op het gedicht ‘In de mist staat een tuinploeg, als roerloos, als coniferen verspreid, zo stil aan de harken geklonken’ van de hand van Frank Koenegracht.

Stichting De Moriaan dankt haar naam aan het complex Pelsestraat 13. Toen het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC) in 1990 naar Den Bosch verhuisde kwam het leeg te staan. De ambitie was om in een van de panden onder de naam De Moriaan een klein theater te vestigen. Daar is het nooit van gekomen. Op literair gebied organiseerde De Moriaan ook het Heusdens dictee. Dit met als hoofdprijs de Mees Douglas Wisseltrofee. Het dictee werd later door de stichting Honsoirde overgenomen. Door de opheffing van Honsoirde zal deze activiteit door de bibliotheek worden voortgezet.